donderdag 24 juli 2014

Enkele burchten en kastelen in Japan

We denken bij Japanse kastelen meestal aan exotisch uitziende hoog boven de omgeving oprijzende torenachtige bouwsels.
Sommige kastelen zijn een aantal achter elkaar gebouwde lage paviljoens, verscholen achter dikke muren zoal het Nijo-kasteel in Kyoto.


Kyoto Nijo-Jo kasteel, 2012

 


Kyoto Nijo-Jo kasteel,
hoofdpoort aan de binnenkant, 2012


Kyoto Nijo-Jo kasteel,
hoofdpoort vanaf de straatkant, 2012

Het standaardtype Japans kasteel, zoals we het ons in het Westen voorstellen is pas in de loop van de 16e eeuw ontstaan. De introductie van vuurwapens in Japan in het midden van de 16e eeuw vereiste een ander manier van burchtbouw, met enorme funderingen en zware verdedigingsmuren.

Veel van deze kastelen werden in de 19e en 20e eeuw verwoest. Na de tweede wereldoorlog begon men in Japan met restauratie van deze kastelen. Eerst werden er betonnen replica's neergezet. Maar de laatste jaren wordt er vakkundig en nauwgezet gerestaureerd of gereconstrueerd.

Een aantal voorbeelden:

Kanazawa

 
Kanazawa  werd in 1583 gebouwd en in 1881 door brand verwoest. Het kasteel wordt momenteel gerestaureerd.


verdedigingstorens van het kasteel te Kanazawa, 2012


Kochi


Het kasteel van Kochi werd gebouwd in 1600, maar in de 18e eeuw door brand verwoest en toentertijd weer opgebouwd. Een eerste moderne restauratie vond plaats tussen 1948-1959. Bij latere  restauraties werden originele materialen en bouwwijzen gevolgd.

toegangspoort naar het kasteel van Kochi, 2014

deuren in de toegangspoort, 2014

deuren in de toegangspoort, 2014

de burchttoren van het kasteel van Kochi, 2014

trap naar de eerste verdedigingsmuur, de buitenmuur van het kasteel, 2014


Kumamoto

Het uit 1600 daterende kasteel van Kumamoto werd door opstandige Samurai tevergeefs belegerd in 1877. Het kasteel liep daarbij zware schade op. Men begon met een betonnen reconstructie in 1960, maar inmiddels is men overgestapt op een verantwoordere manier van restaureren.
 

gracht aan de buitenmuur, 2014

de burchttoren, 2014

verdedigingstorens van het kasteel van Kumamoto, 2014

Matsumoto

Zwarte kraaien-kasteel van Matsumoto, 1592 gebouwd werd nooit belegerd en is aan alle rampen ontsnapt. Men kan het originele bouwwerk in volle glorie bewonderen.


de burchttoren van het kasteel van Matsumoto, 2013

het kasteel bij avond tijdens een festival, 2013

de hoofdpoort van het Zwarte Kraaien kasteel, 2013


Nagoya

Het kasteel en paleis van Nagoya  (gebouwd kort na 1600) werd in 1945 door bombardementen verwoest. Ook hier trokken de Japanners in eerste instantie in 1959 een betonnen gebouw op, maar inmiddels heeft men het licht gezien en volgt men bij de reconstructie van de paviljoens de traditionele bouwwijze met originele materialen.

het kasteel van Nagoya afgebeeld op een putdeksel in Nagoya, 2013

Osaka
 
Toyotomi Hideyoshi, de alleenheerser van Japan bouwde in 1583 in Osaka een enorm kasteel. Osaka old lange tijd als onneembaar, maar werd 1615 middels een list veroverd door rivaliserende Tokugawaclan Osaka-jo overleefde de Tweede Wereldoorlog. Het kasteel, ook hier helaas een betonnen reconstructie is nu een fraai museum gewijd aan het leven van Hideyoshi.
Het kasteel van Himeji figureerde in de serie Shogun als het kasteel van Osaka.
 
de burchttoren van het kasteel van Osaka, 2014


de burchttoren van het kasteel van Osaka, 2014
Tsja en dan kom je in het laatste deel van je reis dit tegen in Noboribetsu

Aquarium in Noboribetsu, 2014

dinsdag 15 juli 2014

Voetstappen in de as


Kort geleden bezocht ik tijdens mijn derde Japanreis ook de Sakurajimavulkaan bij Kagoshima in het zuiden van Kyushu.


voetstappen in de as

De vulkaan had die dag een kleine verassing (nee dit is geen typefout) voor ons in petto, want hij hoestte een lading vulkaanas over ons heen. Onderweg op de veerboot hadden we tussen de wolken door al een stukje van de pluim zien oprijzen.
Door de voortdurende activiteit wordt de vulkaan als gevaarlijk beschouwd, en is de berg zelf gesloten voor publiek.
Sakurajima betekent : "het Bloemeneiland". De enige bloemen waren de paarse van de alles overwoekerende kudzu.



Kudzu overwoekert Sakurajima



Sakurajima, de top in de wolken



informatiebord


oude lavastroom




voetstappen in de as
as op de auto's
lavabrokken


lavabrokken

Indrukwekkend is het lava veld,  waaruit de bovenkant van een méér dan 2 meter hoge poort uitsteekt.
 

.
bovenkant van een torii in een lava veld uit 1914




Sakurajima
In de wijde omgeving zoals het dichtbij gelegen Kagoshima kan men de neergevallen vulkaanas verzamelen en de zakjes op bepaalde plekken leggen, die dan door de gemeentereiniging worden opgehaald.

zakjes vulkaanas bij een verzamelpunt

maandag 2 juni 2014

Indische Tentoonstelling Arnhem 1928

In de zomer van 1928 werd op het landgoed Zypendaal te Arnhem een tentoonstelling georganiseerd waarin het Nederlandse publiek kon kennismaken met mensen, producten en cultuur uit de Oost- en Westindische koloniën.

Suriname nam ook deel aan deze drukbezochte expo en in ook de in Suriname uitgegeven kranten is daar het nodige over te vinden.

bron Delpher


Van de tentoonstelling werden prentbriefkaarten verspreid, waaronder één met enkele Surinaamse hoedenvlechtsters, namelijk Carolina von Liebeherr en  Petronella Lapar

Carolina von Liebeherr en  Petronella Lapar


Deze dames waren opgeleid aan de vlechtschool Maria Patronaat* in Paramaribo

Bron Delpher


De beide hoedenvlechtsers zijn ook aan het werk te zien op een filmpje I.T.A. 1928 op de website van het Gelders Archief


*Mijn grootmoeder R.A. Resida-Simons had ook een opleiding gevolgd aan dit instituut en gat na  in de periode 1926-1928 een tijd handwerkonderwijs aan meisjes op de lagere school in Hamilton (district Coronie).



vrijdag 9 mei 2014

Familiegeschiedenis : het begin van een loopbaan

Mijn grootvader Anton Fredrik Resida (1900-1948) haalde in 1919 zijn 4e graads onderwijsbevoegdheid



In datzelfde jaar werkte hij als volontair op de lagere school van de African Methodist Episcopal Church. Dit Amerikaanse kerkgenootschap was sinds 1913 actief in Suriname,
De AME was in de vroege 19e eeuw opgericht door Afro-Amerikanen ter verheffing van de zwarte bevolking in de VS van Amerika.


Bron http://www.dbnl.org/

Resida behoorde tot de Evangelische Broedergemeente. Dit in Europa opgerichte zendingsgenootschap richtte zich in Suriname op de geestelijke bevrijding van de Surinaamse slaven, dat wil zeggen bekering tot het christendom.
De EBG gaf nog voor de opheffing van de slavernij onderwijs aan de plantageslaven. Dit was niet altijd naar de zin van de slaveneigenaren, die het liefst te maken hadden met ongeletterde slaven en het onderwijs onder hun slaven zoveel mogelijk tegenwerkten, zoals in 1851 op kamervragen werd toegegeven door de Minister.
Overigens werd de wettelijke leerplicht in Suriname al in 1876 ingevoerd, een kwart eeuw eerder dan in Nederland.

dinsdag 6 mei 2014

Familiegeschiedenis : vergane glorie in Suriname

Tijdens de speurtocht naar het verleden van mijn Surinaamse voorouders ben ik ook veel informatie tegengekomen over het vermogen van het echtpaar Nielo-Elder tussen 1860-1898.

Hieronder geef ik een samenvatting wat er tot nu toe bekend is. 
Als er meer bronnenmateriaal beschikbaar komt zullen deze gegevens mogelijk nog verder aangevuld kunnen worden.


Plantages
William Hendrik Karel Nielo, trouwde in 1860 met Jacoba Prudence Elder.
Hij werd directeur van de houtplantage de Dankbaarheid (Saramacca), eigendom van zijn schoonmoeder  Elisabeth van Bruijning.
Voordien zou Nielo n dienst geweest zijn van het gouvernement en directeur van de koffieplantage Meerzorg (familieoverlevering). Het zou dan gaan om de koffieplantage Nieuw Meerzorg.
J.P.C. Elder was voor 1/24e deel erfgenaam in de koffie- en cacaoplantage Concordia (Saramacca)


Bron Historische Kranten KB

1867 Elisabeth van Bruijning overleed en haar dochter J.P.C. Elder erfde 1/3e aandeel in de Dankbaarheid. 
1887 Plantage de Dankbaarheid werd verkocht.
1888, 1889, 1891 Nielo was ook directeur/beheerder van plantage Peperpot  (Beneden Suriname). Eigenaar was familie Wright.
Zeer waarschijnlijk was Nielo ook al in 1887 directeur van Peperpot, want het huwelijk van zijn dochter Helena met Christiaan Anton Simons in dat jaar, werd gevierd op deze plantage (familieoverlevering)

Huizen in Paramaribo
In 1866 Nielo verkocht het huis en erf aan de Zwartenhovenbrugstraat, N.W. La E, no. 241, O.W. La D, no. 454


1872 Te huur een huis aan de Saramaccastraat N La. E no.21 (eigenaar Caupain). In 1873 werd dit huis geveild. Zeer waarschijnlijk toen gekocht door Nielo.

1887 door notaris A.A. Ter Laag verkocht Princestraat  (Prinsenstraat) N.W, La E. no.261b. Waarschijnlijk toen gekocht door Nielo. (tussen 1868-1887 was hier een winkel van Dennert) Na het overlijden van Nielo werd dit huis in 1892 en 1893 te koop (en te huur ) aangeboden. 
Het pand aan de Princestraat werd omschreven als een groot gebouw. In 1893 vestigde de heer Julius Gemmel hier zijn school

Woensdag 26 november 1873 S. Fernandes, commissionair en auctionair Biedt uit de hand te koop: 
het huis en erf en aan de Pontewerf en Groote Dwarsstraat, La. F No. 203 b. (GAB 25 nov. 1873- KIT
Op 3 october 1874:
Wordt bij inschrijving te koop aangeboden: het Huis en Erf aan de Pontewerf en groote Dwarsstraat bekend order La. F No. 203 b.— De inschrijvingsbilletten worden tot MAANDAG den 5 tot 12 uren fles middags ingewacht en DINGSDAg MORGEN half negen geopend ten zijnen kantore. S. Fernandes, commissionair en auctionair: (GAB october 1874-KIT)
Er staat niet bij wie de woning te koop aanbood, mogelijk gekocht door Nielo-Elder, mogelijk te koop aangeboden.
Hoek Pontewerfstraat en Groote Dwarsstraat N.W. La F. No. 203, onderscheiden in het deel op de hoek als La. F. no. 203a en het overblijvende deel als La. F. no. 203b. in 1896 afgezien van het recht van naasting op het deel genummerd La. F. no.203b gelegen aan de Groote Dwarsstraat door verkoop.

Een andere woning aan de Pontewerfstraat en Groote Dwarsstraat zeer waarschijnlijk uit de erfenis van de ouders van J.P.C. Elder (woonden in 1842 aan de Groote Dwarsstraat, en in 1863 woonde E. van Bruijning aan de Pontewerfstraat). Ook haar broer W.J. Elder bezat een woning aan de Pontewerfstraat, die hij in 1889 gedwongen moest verkopen. Dit huis had echter een ander adres.


Heerenstraat N.W. La. A. no. 48 O.W. La. A No. 16.
De Notaris E. A. CABELL zal op den 16n. OCTOBER a. s. in veiling brengen : het ERF met GEBOUWEN aan de Heerenstraat, N. W. La. No. 48 , O. W. La. A No. 14/79, toebehoorende den heer J. B. OEVER. Paramaribo , 18 September 1882.
 Zeer waarschijnlijk toen door Nielo gekocht.
Wordt door notaris A.A. Ter Laag te koop aangeboden op 24 april 1893


bron: www.delpher.nl
 
Na het overlijden van J.P.C. Nielo-Elder in 1898 werden de hieronder genoemde bezittingen te koop aangeboden:
1898 notaris A.A. ter Laag zal publiek verkopen: 
uit Nalatenschap wed. Nielo-Elder
Erf met gebouwen Saramaccastraat La. E. no 21. : Grote woning, met erfwoningen, die tezamen met de werf aan huur ongeveer fl. 120 ‘s-maands opbrengen
Erf met gebouwen ad Princestraat N.W. La E, no. 261b, maandelijkse huur ruim fl 40,-
Het erf met gebouwen hoek Pontewerfstraat N.W. La. F. No. 203a
1/24e onverdeelde aandeel in de welbekende cacaoplantage Concordia c.a in Beneden Saramacca


Bron Historische Kranten KB


W.H.K. Nielo in de Lijst van Kiesgerechtigden vanaf 1870:
1870 aangeslagen voor fl 44,
Idem t/m 1873
In 1874 niet in de lijst
1875 wel,  aangeslagen voor fl.93,-
1876 en 1877 niet in de lijst
1878 wel, aangeslagen voor fl 136,97
1879 niet in de lijst
1880 aangeslagen voor  fl 77,79
1881 niet in de lijst
1883 aangeslagen voor  fl. 116,46
1884 aangeslagen  voor fl. 97.46
1885 aangeslagen voor  fl. 90,46
1886 aangeslagen voor fl. 119,53
1887 aangeslagen voor fl. 112,10
1888 en 1889 niet in de lijst
1890 aangeslagen voor fl. 87,77


Samengevat had  het echtpaar Nielo-Elder inkomen uit:
- verhuur van  huizen, erfwoningen, en een scheepswerf
- verkoop van producten in de Saramaccastraat, 
- salaris als directeur/beheerder van plantages, 
- aandelen in plantages.

Uit de familieverhalen blijkt dat ze er goed van konden leven, de basis bleek na het overlijden van de heer Nielo echter wankel.  Nielo zat in de lagere regionen van de belastingaanslag, als je dit vergelijkt met diversen die aanslagen kregen van vele honderden guldens of zelfs boven de 1000 gulden. Nielo was misschien vermogend, maar zeker niet superrijk. Na zijn overlijden moest zijn weduwe onroerend goed verkopen, waarschijnlijk om schulden en belastingen te kunnen betalen. De rest van het bezit werd na haar overlijden door haar erfgenamen verkocht.
Kennelijk moest het echtpaar Nielo-Elder ook financieel toeleggen op hun schoonzoon Christiaan Anton Simons, want zoon Harrie kondigde na het overlijden van zijn moeder in 1898 in een krantenadvertentie een brochure aan, over de houding van Christiaan Anton tegenover zijn schoonouders in geldzaken.
Twee dochters van het echtpaar Nielo-Elder bleven jaren later na het overlijden van hun echtgenoten H.M. Simons in 1906 en C.A. Simons in 1912 in armoedige omstandigheden achter.



Bronnen: 


maandag 14 april 2014

Archieven in den vreemde : De bruidstaart

 
Welgestelde Curaçaose joodse families bouwden een eeuw geleden fraaie villa’s in de wijk Scharloo
In een van deze villa’s  genaamd De Bruidstaart is het Archivo Nashonal Korsou (Nationaal Archief van Curacao) gevestigd.
De wijk Scharloo heeft de status van Unesco werelderfgoed en is zeker een toeristische wandeling waard.

Archivo Nashonal Korsou in De Bruidstaart
 
 
 

vrijdag 28 maart 2014

Familiegeschiedenis : de garderobe van een plantage-eigenares

Dankzij  een boedelbeschrijving uit 1844 van de overleden William Elder kunnen we een kijkje nemen in de klerenkast van zijn weduwe Jenny van Elder.

Jenny woonde op de plantage Concordia te Saramacca.

“Een chifonière, daarin bevonden drie dozijn boeken, twee dito kabaatjes+, een dozijn vesten, drieëndertig hembden, drie-en vijftig doeken in soorten* , vier dozijn kousen, een lapje flanel, negen korte en twee lange flanellen hembden, vijf zwarte lakensche vesten, drie lakensche rokken en ene dito broek, een partij Engelsche boeken”

+ Kabaatje (uit het Maleise kabaya) is een soort blouse of overhemd.
* In haar testament van 1831 is sprake van “wolle, zijde en andere stoffen”

Bron: Notarieel archief Suriname, 1828-1845, inventarisnummer 70 (12/13 nov. 1844 4e kwartaal acte 71 , scan 201-203)

http://www.gahetna.nl/collectie/archief/ead/index/eadid/1.05.11.15