Posts tonen met het label Nandi. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Nandi. Alle posts tonen

donderdag 24 juli 2025

4 juli 1054 : een ster helderder dan Venus

Het verhaal begint met een legende: twee heiligen Patanjali en Vyaghrapada  hadden door strenge penitenties en diepe devotie de goddelijk Shiva zover gekregen dat hij op hun verzoek zijn kosmische dans voor hun ogen uitvoerde bij Chidambaram in Zuid-India.

Shiva Nataraja in de cirkel van kosmisch vuur

Dominee Sijnjeu schreef in 1710 over een historie dat de God op Sidambaram in de lucht zou dansen

Sijnjeu noemde in 1710de historie
dat God (Shiva) op Sidambaram in de lucht zou dansen
Bron: www.delpher.nl

De tempel Chidambaram is verbonden met een van de 5 elementen van Shiva, namelijk “De Lucht”, Akasha.

Abraham Rogerius 1651,
de tempel Settamberam is het element "Lucht, die zij Akasjem noemen"
Bron: www.delpher.nl

Dit is niet de lucht die wij dagelijks inademen maar de kosmische ether,  of te wel het hemelgewelf. Shiva danste in de gedaante van een sterrenbeeld in een superbe voorstelling de sterren van de hemel

Chidambaram getekend in 1774 door Carel Frederik Reimer, detail
Bron:
https://artsandculture.google.com/asset/de-grote-pagode-te-chalembron-india-reimer-carel-frederik/VgEqb0GZCG-Lcw?hl=en

De tempel te Chidambaram is nauw verbonden met het sterrenbeeld Mriga (het hert) Waarom dit sterrenbeeld Mriga wordt genoemd is onderwerp van een ander nogal pikant verhaal.  Een belangrijke ster in deze constellatie is Ardra of Arudra, namelijk Shiva in zijn Rudra manifestatie de Jager, gewapend met pijl en boog.

In Chidambaram worden jaarlijks twee belangrijke feesten in relatie tot deze constellatie gevierd,  namelijk Brahmotsavam van Ani Thirumanjanam en  Arudra Darshan.  Over het eerste feest later meer.

In deze tempel vereert men Shiva in zijn Nataraja manifestatie. Zou Shiva ooit in de Mriga constellatie als danser zijn gezien? Volgens sommigen wel.

Sterren zijn geen speldeknoppen vastgeprikt op een zwarte achtergrond. Sterren zijn objecten die bewegen in de driedimensionale ruimte van het universum om ons heen. Ze veranderen van positie en dus ook ten opzichte van de gerelateerde sterren in een constellatie. Sterrenbeelden zijn trouwens een menselijke fictie. Door denkbeeldige lijnen te trekken tussen sterren ontstaat er een gefantaseerde vorm, die we dan een naam geven.

In de astronomie is een (niet geheel onomstreden) deelwetenschap archeoastronomie. Archeoastronomie richt simpel gezegd zich op de beoefening van astronomie in diverse beschavingen in het verleden. Astronomen kunnen onder andere plaats en positie van sterren in de achter ons liggende eeuwen en millennia terug berekenen, met in achtneming van een groot aantal astronomische variabelen. 

Een aantal jaren geleden bracht een Indiase wetenschapper een voorzichtige met mitsen en maren omklede hypothese dat Nataraja beelden gebaseerd zouden kunnen zijn op astronomische gebeurtenissen.  Er zou een onder andere een astronomische relatie kunnen zijn tussen Nataraja en de sterrenhemel, namelijk dat het beeld het sterrenbeeld weergeeft zoals het werd waargenomen in de periode dat het beeld is vervaardigd.

Sommige beelden, die gedateerd kunnen worden (in een eeuw of regeerperiode van een dynastie of koning) zijn vergeleken met het sterrenbeeld uit die tijd. Dat wil zeggen de onderlinge verhoudingen en afmetingen in het beeld zijn afgezet tegen de posities van de sterren, die met behulp van archeoastronomie zouden zijn berekend. Je moet er dan maar van uitgaan dat de berekeningen goed zijn gedaan en niet verfraaid of gemanipuleerd. Zie de links naar diverse artikelen aan het einde van deze post.

Nu is er een astronomische gebeurtenis die wel duidelijk in relatie staat tot Chidambaram en de Nataraja, namelijk een supernova, die op 4 juli 1054 in Azië werd waargenomen. Op die dag verscheen er een helder licht aan de hemel, vele malen helderder dan Venus en was 23 dagen lang zichtbaar. Dat moet een waar spektakel zijn geweest aan de nachthemel. Deze gebeurtenis werd beschreven door sterrenkundigen in China en Japan. Nu (sinds 1931) weten we dat het om een supernova ging, die te zien was in de constellatie Nandi, de stier van Shiva. De constellatie Nandi grenst aan Mriga. De symboliek is treffend. Nandi houdt op aarde trouw de wacht bij de tempels van Shiva.

Deze supernova vond op 6500 lichtjaar afstand eerder plaats in 5500 voor onze jaartelling. Het licht van deze explosie heeft er 6500 jaar over gedaan voordat het door menselijke ogen op deze planeet werd waargenomen. Een lichtjaar is de afstand die het licht in een jaar aflegt: 9461 miljard kilometer. De dichtstbijzijnde ster buiten ons zonnestelsel Proxima Centauri  is 4,2465 lichtjaar van ons verwijderd. Om een idee te geven hoe ver dat is: met de meest geavanceerde rakettechnologie tot onze beschikking namelijk een ionenaandrijving zou de reis naar dit stelsel ruim 81 jaar duren.

Nu is de Nataraja vorm van Shiva al heel oud. Dansende Shivabeelden in diverse vormen en materialen werden al vele eeuwen voor 1054 vervaardigd  De klassieke Nataraja, de god in de ring van kosmisch vuur, is als icoon ouder dan 1054. Zo is er bijvoorbeeld een Nataraja in de hemelse vuurkrans waarvan de vervaardiging is gedateerd in de negende eeuw. 

Volgens sommige opvattingen is Agni in de linkerhand van Nataraja een symbool van de supernova. Maar Nataraja beelden met Agni in de hand zijn al gemaakt in de 9e eeuw, ver voor 1054. 

Er zou een relatie tussen de supernova en het feest dat in juli in de tempel van Chidambaram wordt gevierd. Brahmotsavam van AniThirumanjanam. Het feest zou in de tweede helft van de 11e eeuw zijn ingevoerd, dus tussen 1050-1100 en wordt gevierd in de maand juli, de maand dat de supernova werd waargenomen. Het licht aan de hemel werd in India ervaren en beschouwd als de kosmische dans van Nataraja. Er is in Cambodja een inscriptie uit 1054 gevonden waarin Shiva wordt genoemd als “Hij die  de sterren helderder dan Venus doet schijnen”.

Het verhaal begon met een legende, maar eigenlijk is de legende de afsluiting van een kosmisch drama: de dood van een ster, die met zijn sterven de bouwstenen voor nieuwe materie en nieuw leven het universum in blaast. Vernietiging en Schepping in een ogenblik. Dat is de kosmische Shiva ten voeten uit.

Tot slot.

De  resten van de supernova waargenomen in 1054 zijn met een telescoop of sterke verrekijker te zien in het sterrenbeeld Taurus (Stier) als de Krab Nevel  niet te verwarren met de Zuidelijke Krabnevel 

De naburige constellatie Mriga kennen wij als Orion en de ster Ardra of Arudra draagt in de westerse astronomie de naam Betelgeuze.

Verder lezen? Zie de volgende artikelen, waaruit ik de nodige informatie heb kunnen halen. Voor de Nederlandse lezer helaas alleen maar in het Engels geschreven. Maar geen nood. AI helpt wel met de vertaling.

https://www.chidambaramhiddentreasure.com/orion-chidambaram/

https://www.chidambaramhiddentreasure.com/chidambaram-nataraja-orion-correlation/

https://www.downtoearth.org.in/science-technology/records-of-historical-supernova-found-in-karnataka-63689

https://10000yearsblog.wordpress.com/2016/03/15/sivas-dance-of-bliss/#:~:text=Overgrown%20by%20a%20type%20of,he%20met%20another%20saint%2C%20Vyagrapada.

https://indiafacts.org/cosmic-consciousness-and-astronomical-association-of-natarajas-dance-with-apasmara-and-agastya/

https://indiafacts.org/wp-content/uploads/2018/09/Cosmic-Consciousness-And-Astronomical-Association-Of-Natar%C4%81ja-07.jpg

https://www.researchgate.net/figure/dentification-of-Orion-Shiva-or-erumai-kotthi-as-Horus-in-Egypt_fig1_292371307

maandag 24 februari 2025

Hongersnood : waar zijn de goden?

Hongersnood in India

Op zoek naar oude afbeeldingen over tempels in India kwam ik twee bijzonder schrijnende plaatjes tegen. Wanhopige mensen voor een enorm beeld van Nandi, de heilige stier. Nandi waakt altijd voor een tempel gewijd aan Shiva. Koeien en stieren zijn heilig in India en mogen niet worden geslacht en gegeten. Het lijkt wel of de Engelsen die deze afbeeldingen maakten er een satanisch genoegen aan deze de vervaardiging van deze afbeeldingen ontleenden : “Waar zijn jullie goden nu?”

Hongersnood in India 1866, op de achtergrond is ook een beeld van Ganesh
Bron: https://open.theheritagelab.in/famine-in-india/


Hongersnood in India 1866, Bron: www.delpher.nl


Hongersnood in India 1874 Bron: 
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:IllustratedLondonNewsFamineInIndiaCover1874.jpg























Over de hongersnoden en hun oorzaken in het verleden in India is al genoeg geschreven.  

Ik heb daar verder niets aan toe te voegen behalve deze lijst van hongersnoden wereldwijd. 

Honger is al duizenden jaren een constante ramp in het dagelijks leven van een groot deel van de mensheid. In de Griekse mythologie was Honger een van de drie pijlen die de boze Apollo op de zondige mensheid met zijn afschoot. De andere twee waren Oorlog en Pest. Deze beeldspraak werd in het Christendom overgenomen als de Drie Pijlen van God. Honger, oorlog en ziekte kwamen meestal met zijn drietjes buurten.

Zoekresultaten op de krantenpagina hongersnood in de19e eeuw
Bron: www.delpher.nl 

Wel wilde ik weten welke rol Shiva in mythen en folklore werd toebedeeld in tijden van hongersnood. 

Het bekendste verhaal is dat van Shiva die voedsel kwam bedelen bij de godin Annapurna.

Shiva bedelt bij  Annapurna
https://open.theheritagelab.in/annapurna-and-shiva/

Ik vond twee varianten van het verhaal

De heer van Kailash vond dat alle materiële zaken in de wereld slecht illusies waren, die de mens afhielden van zelfrealisatie.  Zijn echtgenote Parvati voerde hierover heftige discussies met hem en op een dag was ze het intellectuele snobisme van haar partner zat en nam ze de kuierlatten. Paravati was onvindbaar en het universum kwam tot stilstand. De seizoenen stopten, de moesson bleef uit en er bloeide en groeide niets meer. De aarde verdorde en een vreselijke hongersnood kwam over de mensheid.

Shiva, die op de crematieplaatsen als eerste opvang en troost voor de zielen van de gestorvenen fungeerde draaide overuren. Zijn meditaties op Kailash werden continue onderbroken door de onophoudelijke stroom van hulpkreten van zijn gelovigen: “Heer redt ons, onze kinderen gaan dood”

Shiva kon niets anders doen dan op zoek gaan naar eten voor zijn gelovigen, en hij ging als bedelaar de wereld door. Waar hij ook aanklopte, men had niets over. Shiva werd ook een beetje radeloos tot Vishnu (ook de goden leden honger) hem vertelde dat er in Kashi een gaarkeuken was, geleid door een zekere Annapurna. Aangekomen in Kashi meldde Shiva zich bij deze dame Annapurna, om te constateren dat zij niemand anders was dan Parvati. Annapurna gaf haar bedelende echtgenoot te eten en zei: “Vind je nog steeds dat het stoffelijke lichaam en haar noden illusies zijn?”

Shiva arriveert bij Annapurna
Bron: wikimedia.commons

In de tweede versie heeft het driemanschap een discussie over wie de eerste, de beste en verhevenste is. Ze gaven alle drie hoog op van hun kunnen. En dat ging maar door. Mahadevi (Parvati) was dat haantjesgedrag inmiddels beu en verdween in het niets, wat leidde tot een hongersnood en de mensen begonnen de drie goden om voedsel te smeken. Op aanraden van Vishnu ging Shiva als bedelaar naar Kashi, waar de hongerige mensheid bij de voedselbank van Annapurna  terecht kon.


Shiva bedelt bij  Annapurna
https://open.theheritagelab.in/annapurna-and-shiva/

Ter plekke aangekomen besefte Shiva toen hij zijn bedelnap uitstak, en om eten voor de goden vroeg, dat de weldoenster niemand anders was dan zijn beste helft Parvati, waarop hij bekende: “Ik besef nu dat de stoffelijke wereld, net als de ziel niet kan worden afgedaan als een illusie”. Parvati glimlachte en vulde met haar eigen handen zijn kom.

Beide versies (in het Engels )zijn hier te vinden


Shiva bedelt bij  Annapurna
https://open.theheritagelab.in/annapurna-and-shiva/

Over het belang van voedsel en de ellende die honger meebrengt wordt uitgebreid ingegaan in de Shiva Purana Chapter 11 - The glory of the gift of food   Ik heb de betreffende artikels in dit hoofdstuk vanuit het Engels in het Nederlands vertaald

17. Van alle liefdadigheidsgiften is de gave van voedsel de grootste. Het is aangenaam. Het geeft meteen plezier. Het verbetert de kracht en het intellect.

18.[…] er is geen andere liefdadigheidsgift die vergelijkbaar is met de gave van voedsel. Alle levende wezens zijn ontstaan uit voedsel. Bij afwezigheid sterven ze.

19. Voedsel geeft bloed, vlees, vet en sperma en uit sperma worden levende wezens geboren. Daarom is het universum identiek aan voedsel.

20. Hongerige mannen zijn niet blij, zelfs niet als ze deze dingen bezitten, namelijk goud, edelstenen, paarden, olifanten, vrouwen, bloemenslingers, sandelpasta en dergelijke.

21. Alle mensen, het kind in de baarmoeder, de pasgeboren baby, het kind, de man van middelbare leeftijd, de oude man, de goden, de danava's of Rākṣasa's verlangen naar voedsel.

22. Honger is de ernstigste van alle kwalen. Het lijdt geen twijfel dat het vergaat bij het geven van de geneeskrachtige zalf, namelijk voedsel.

23. Er is geen ellende gelijk aan honger; geen ziekte gelijk aan honger; Geen geluk dat gelijk staat aan vrij zijn van ziekte en geen vijand die gelijk is aan woede.[?] Engelse tekst geeft anger, mogelijk zou het hunger, honger moeten zijn, wat logischer klinkt

24. Alle wezens met een lichaam sterven wanneer ze worden verteerd door het vuur van de honger. Daarom wordt verheerlijkt dat er geen grotere verdienste is dan de liefdadige gave van voedsel.

25. De gever van voedsel is de gever van het leven. De gever van het leven is de gever van alles. Vandaar dat men voordeel verkrijgt van het schenken van alles door middel van de liefdadige gave van voedsel.

26. Als een man heilige riten uitvoert nadat hij is gevoed met het voedsel dat door iemand is geschonken, wordt de verdienste van de heilige riten half en half gedeeld door de twee, namelijk door de gever van het voedsel en de uitvoerder van de riten. Daarover kan geen twijfel bestaan.

28. Het lichaam is het grootste middel om deugd, rijkdom, liefde en redding te bereiken. Daarom moet men zijn lichaam sparen met eten en drinken.

29. Zij prijzen alleen voedsel. Alles is gebaseerd op voedsel. Er is nog nooit een liefdadigheidsgeschenk geweest gelijk aan dat van voedsel, en dat zal er ook nooit komen.

30. O wijze, het hele universum wordt in stand gehouden door voedsel. Het is voedsel dat viriliteit in de mensen brengt. De vitale lucht is gebaseerd op voedsel.

31. Zelfs als hij zijn familie ongemak en moeilijkheden bezorgt moet men voedsel geven aan een bedelmonnik met een nobele ziel, als men zijn voorspoed wenst.

32. Hij die voedsel geeft aan een smekende brahmaan in nood doet in feite een uitstekende storting die zijn voordeel in de andere wereld vergemakkelijkt.

33. Een huisvader, verlangend naar voorspoed, moet een brahmaan aanbidden die hem op de juiste tijd heeft benaderd voor zijn levensonderhoud, of die moe is van de reis en als gast naar zijn huis komt.

34-35. O Vyāsa, een gever van voedsel, van goed gedrag en vrij van boosaardigheid, wordt geëerd. Het geven van voedsel is nooit tevergeefs, of het nu gaat om een hond of een persoon die honden kookt [volgt een zin over woede en het vermijden ervan]

36. Hij die voedsel geeft aan een vermoeide, onbekende reiziger, zonder zich daarvoor bedroefd te voelen, zal voorspoed verkrijgen.

37. De verdienstelijke weldaad van de man, o grote wijze, die pitri's, goden, brahmanen en gasten verrukt met voedsel, is werkelijk immens.

38. Het schenken van eten en drinken, of het nu aan een śūdra of aan een brahmaan is, is even uitmuntend. Men moet niet vragen naar de spirituele afstamming, tak van de Veda's of het land van de ontvanger.

39-47, 50-51 volgt een opsomming van de geneugten die de gevers van voedsel in de hemel zullen ontvangen.

48. Voedsel is Brahma zelf. Eten is Viṣṇu zelf. Eten is Śiva. Er is nooit een geschenk geweest en zal er ook nooit een geschenk zijn dat vergelijkbaar is met dat van voedsel.

49. Zelfs na het begaan van een grote zonde, als een man voedsel geeft aan de behoeftigen, raakt hij van alle zonden verlost. Hij gaat naar de hemel.

52-53 Het lezen van deze heilige teksten en de inhoud doorgeven aan anderen zal voorspoed brengen.

In de overgeleverde tradities in Tamil Nadu zijn er voorbeelden te vinden hoe Shiva de zijn volgelingen hielp om de gevolgen van hongersnood te verminderen. Deze verhalen zijn te vinden op een lijst van de 63 nayanar heiligenDe namen van de heiligen die hulp kregen van hun Hoge Heer zijn:

Paravayar en SundararAppar, Sambandar, Pugazh Tunai Nayanar, Kotpuli Nayanar