Arkhamarchivaris

maandag 10 oktober 2016

Familiegeschiedenis: manumissieperikelen

Vóór de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 konden slaven door hun eigenaren worden vrijgelaten, door middel van manumissie. Aan een manumissie waren voorwaarden verbonden, en dat een manumissie niet altijd zonder problemen verliep bewijzen de volgende gevallen:

Charles Elder, laatst directeur op de plantage Pietersburg, wonende aan de Zwartehovenbrugstraat,
had zijn slaaf Jason geruild voor de mulatte slavin Coba, die eigendom was van de plantage Domburg (eigenaar Johan Bent).
Charles Elder wilde Coba binnen 3 jaar brieven van vrijdom geven. Als borg stelde zijn vader William Elder wonende op zijn plantage Concordia zich beschikbaar. (Minuutakte van 28 december 1832)

www.gahetna.nl

16 april 1836 Bericht verzonden door de gouvernementssecretaris aan Charles Elder dat het gouvernement geen genoegen nam met de borg van William Elder.

www.gahetna.nl

26 oktober 1836 Bericht verzonden door de gouvernementssecretaris aan Charles Elder dat de borg William Elder was goedgekeurd maar J […] O’Ferral werd niet geaccepteerd

www.gahetna.nl

14 november 1836 de door Charles Elder voorgestelde borg S.I. Levie Kanteman werd afgewezen

www.gahetna.nl

Uiteindelijk werd het manumissie verzoek ten behoeve van Coba ingediend door haar vroegere eigenaar John Bent en op 4 december 1837 kreeg Bent bericht dat de borgstelling door hemzelf en William Elder werd goedgekeurd.

www.gahetna.nl

27 januari 1834 Simon Ezechiel Simons,koopman, wonende aan de Heerenstraat en Philip Ezechiel Simons, invorderaar wonende aan Zwartenhovenbrugstraat), verkochten de slaven Bebe en Henrij aan Josua de la Parra timmerman woonachtig aan de Zwartenhovenbrugstraat op voorwaarde dat hij binnen drie jaar brieven van manumissie voor Bebe en Henrij zal verzoeken.

www.gahetna.nl

Josua de la Parra overleed echter voor hij Henri en Bebe de vrijheid kon geven. Ze waren pas in 1848 slaaf af.

www.gahetna.nl

Archieven
1.05.08.02 Gouvernementssecretaris
1.05.11.15: Notariële archieven (1828-1845)

vrijdag 7 oktober 2016

Familiegeschiedenis : Wie o Wie?

Emelius Carl Wilhelm Nielo kwam op 26 oktober 1822 uit Amsterdam in Paramaribo aan.

bron www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.10.01_746_0098

bron www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.10.01_746_0099

In de Surinaamsche Almanak vóór 1830 (uitg. 1829) wordt een C.W.E. Nielo genoemd als directeur van de koffieplantage Schaapstede.

In een advertentie van 11 mei 1830 kondigde C.W.E. Nielo zijn vertrek uit Suriname op 9 mei met het schip La Liberté aan.

bron www.delpher.nl

Emelius Carl Wilhelm Nielo militair in 1830 in dienst bij de infanterie, in hetzelfde jaar overgeplaatst naar de grenadiers, deserteert in 1831, krijgt de doodstraf die omgezet wordt in 15 jaar kruiwagen (dwangarbeid).

bron: https://familysearch.org

De inschrijvingen zijn te vinden in "Netherlands Army Service Records, 1807-1929 op https://familysearch.org

bron: https://familysearch.org

Hij was geboren in 1808 in Eberfeld, Duitsland.

bron: https://familysearch.org

Als dit dezelfde Nielo is die in 1822 naar Suriname kwam dan was hij 14 jaar. In 1829 zou hij 21 jaar zijn, wel erg jong voor een plantagedirecteur.

Maar er is nog een andere Emilius Karl Wilhelm Nielo 28 jaar oud overleden in Oegstgeest in 1836.

Zijn ouders waren Hendrik Nielo en Emilia Thauss. Ook hij zou rond 1808 geboren zijn en in 1822 14 jaar oud zijn.

bron: www.wiewaswie.nl

Gezien de naam van de vader van deze in 1836 overleden Emelius Karel Wilhelm namelijk Hendrik en de namen William Henri Karel van betovergrootpa Nielo (1830-1892) zou je denken dat dit wel bijna zijn vader geweest moet zijn?
Stonden de voorletters C.W.E en E.C.W voor een en dezelfde Nielo? Het omdraaien van voornamen kwam in Suriname wel vaker voor. Of waren het toch twee verschillende mannen en wat was hun verwantschap en relatie tot William Henri Karel Nielo geboren in 1830?
De internetbronnen zwijgen vooralsnog. Het zal nog lang duren voordat de archieven hun studiezaaldeuren geheel kunnen sluiten.

donderdag 6 oktober 2016

Reputatie

In politiek Polderland is het instituut "Eerste Kamer" bij sommigen nogal impopulair, want de

bedaagde senatoren wagen het wel eens om oprispingen van alle dagen heel druk in de waan-van-de-dagse tredmolens rennende hamstertjes van de tweede garnituur naar de prullenbak te verwijzen. Die piepen (bij voorkeur twitterend en smoelboekend) vervolgens dat de Eerste Kamer overbodig, achterhaald, niet meer van deze tijd is

Collectie Ver Huell (Gelders Archief)

De tekenaar Alexander Ver Huell (overleden 1895) had in de 19e eeuw ook geen hoge dunk van het politieke bedrijf zoals blijkt uit deze spotprent over het lidmaatschap van de Eerste Kamer. Zijn tekening zou met wat moderne aanpassingen het humeur van het huidige stemvee treffend weergeven.

Familiegeschiedenis : brieven van vrijdom

Op 1 juli 1863 kwam een aantal van mijn Surinaamse voorouders vrij toen de slavernij in Suriname werd afgeschaft.

Andere voorouders geraakten al eerder uit de slavenstand zoals:
Jansje (slavennaam Jansie) van ’t Velde en haar dochter Caro van ’t Velde.
Caro was mijn betovergrootmoeder.

Jansie was een carboegerin, kind van een mulat en een neger. Ze had in ieder geval een blanke grootvader.
Caro was een mulat, dat wil zeggen dat ze een blanke vader had. Algemeen wordt aangenomen dat haar vrijlater Samuel Isaac van West haar vader was.

Samuel Isaac van West kocht Jansie en haar kinderen van Aron Isaak Samuels met de bedoeling om ze de vrijheid te geven.

bron: www.delpher.nl

Caro ook wel Cara genoemd werd in 1832 gemanumitteerd onder de naam Caro van West en Jansie in 1836 onder de naam Jansje van ’t Velde. Caro nam later de naam van haar moeder aan.

www.gahetna.nl

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.11.15_138_0046

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.11.15_140_0059

NL-HaNA_1.05.11.15_140_0098

Bron : www.gahetna.nl
NL-HaNA_1.05.11.15_140_0099

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.02_3_0146

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.02_3_0170

Jansie, Caro en andere kinderen van Jansie woonden na hun vrijlating in Paramaribo.
De adressen zijn te vinden in de wijkregisters van Paramaribo

NL-HaNA_1.05.08.01_639_0086

1835 Watermolenstraat A 124

Floortje, Caro en Sanna van West

Wonen in hetzelfde huis als hun voormalige eigenaar Aron Isaac Samuels

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.01_639_0086

NL-HaNA_1.05.08.01_640_0268

1835 Watermolenstraat A 124

Floortje, Caro en Sanna en Marius

Wonen in hetzelfde huis als hun voormalige eigenaar Aron Isaac Samuels

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.01_640_0268

NL-HaNA_1.05.08.01_643_0095

1836 Watermolenstraat A 124

Floortje, Caro en Sanna en Marius van West

Wonen in hetzelfde huis als hun voormalige eigenaar Aron Isaac Samuels

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.01_643_0095

NL-HaNA_1.05.08.01_651_0251

1833 Watermolenstraat A 124

Floortje, Caro en Sanna van West

Wonen in hetzelfde huis als hun voormalige eigenaar Aron Isaac Samuels

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.01_651_0251

NL-HaNA_1.05.08.01_652_0224

1838 Watermolenstraat A187

Jansie van ’t Veld, Floortje, Caro, Sanna van Van West, Marius ’t Velde, Anthonetta ’t Veld

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.01_652_0224

NL-HaNA_1.05.08.01_671_0026

1841 Gravenstraat A 13 Oud nummer 40

Jansie van ’t Veld, Floortje, Caro, Sanna, Marius ’t Velde, Anthonetta, Henry van ’t Velde + 7 slaven behorende aan de boedel Jacob Isak Samuels

Caro is 13 jaar oud

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.01_671_0026

NL-HaNA_1.05.08.01_678_0024

1842 Gravenstraat A 13 oud nummer 40

Van ’t Velden : Jansje, Flora, Sanna Louisa, , Anthoin. Saraatje, Marius, Henry Francois, Carolina

Jansje is 40 jaar oud.

www.gahetna.nl NL-HaNA_1.05.08.01_678_0024

Bronnen:

www.gahetna.nl
1.05.11.15: Notariële archieven (1828-1845)

1.05.08.01

Gouv.-Gen. West-Indische Bezittingen, 1828-1845

1.05.08.02

Gouvernementssecretaris Nederlandse West-Indische Bezittingen in Suriname 1830-1847

www.delpher.nl

dinsdag 4 oktober 2016

Familiegeschiedenis : Samuel Isaac van West

Samuel Isaac van West (1806-1861) was een zoon van Isaac Salomon van West en Hanna Coenraad Heijmans.
Samuel Isaac was de vader van mijn betovergrootmoeder Caro van West, ook wel bekend als Caro of Cara van 't Velde.

bron www.delpher.nl

Informatie over de adressen waar Samuel Isaac van West en zijn familie woonde is te vinden in de wijkregisters van Paramaribo op www.gahetna.nl in archief 1.05.08.01 Gouv.-Gen. West-Indische Bezittingen. Zijn dochter Caro zal men hier niet vinden. Caro was geen wettig kind en was verwerkt bij een slavin. Zij woonde op andere adressen.

Uit de wijkregisters:

Scan NL-HaNA_1.05.08.01_695_0124 1834-1835 Gravenstraat B 47
Hanna Coenraad Heijmans, wed. Is. S. van West 71 jaar oud

bron www.gahetna.nl
NL-HaNA_1.05.08.01_695_0124

Hanna overleed in 1835 72 jaar oud.

Scan NL-HaNA_1.05.08.01_652_0045

1838 Gravenstraat A 32 S.I. van West, koopman, 32 jaar

bron www.gahetna.nl
NL-HaNA_1.05.08.01_652_0045

Scan NL-HaNA_1.05.08.01_673_0069
1841 Domineestraat C 53 oud nummer 386

S.I. van West, 36 jaar koopman en zijn gezin

bron www.gahetna.nl
NL-HaNA_1.05.08.01_673_0069

Scan NL-HaNA_1.05.08.01_680_0063

1842 Domineestraat C 53 oud nummer 386

S.I. van West, 36 jaar koopman en zijn gezin

bron www.gahetna.nl
NL-HaNA_1.05.08.01_680_0063

Scan NL-HaNA_1.05.08.01_690_0008

1845 Waterkant C 5 oude nummers 119-120

S.I. van West, 39 jaar koopman en zijn gezin

bron www.gahetna.nl
NL-HaNA_1.05.08.01_690_0008

bron : www.delpher.nl

In 1848 vertrok Samuel Isaak van West tijdelijk uit Suriname. Samuel Isaak van West zou in 1861 zijn overleden.

Een wingewest

Tegenwoordig is de algemene mening in Nederland dat onze voormalige koloniën in de West alleen maar geld gekost hebben.

Nou daar dachten enkele 18e eeuwse polderkapitalisten toch wel even anders over als we een advertentie in de Amsterdamse Courant van 21 november 1785 mogen geloven.

bron www.delpher.nl

'Daar het by niemand onbekend zyn kan, wel een onbegrensd voordeel de Colonie Surinamen aan het lieve Vaderland 's jaarlyks opbrengt, en hoezeer de Koophandel en Zeevaart daar door uitgebreid word, waarvan wederom zo veele duizenden Menschen hun bestaan hebben, - zo is het ook niet minder zeker, dat de ondergang van deze Colonie, de grootste pylaren des Lands, te weeten de Koophandel en Zeevaart, van haare grondvest zoude berooven......'

Maar de ondergang van de kolonie dreigt omdat er te veel geld aan de planters was geleend tegen te hoge interest. De advertentie maakt geen melding van de ingestorte suikermarkt, waardoor de planters hun leningen niet af konden betalen. Hulp is dringend nodig, dat wil zeggen veel geld, heel veel geld, dus nog meer investeren (ten gunste van de belanghebbenden), want anders valt volgens bovenstaand citaat met Suriname de basis onder Nederland weg. Tsja, wat is het verschil tussen een omvallende kolonie in 1785 en een omvallende bank na 2000?

Jaloezie, hartstocht en moord op plantage Bethlehem in 1750

Stof voor een roman geplukt uit 18e eeuwse Surinaamse gouvernementsjournalen

Eind februari 1750 werden de witte luitjes die het voor het zeggen hadden in Suriname opgeschrikt door de brutale moord op een hunner door zijn plantageslaven.
De plantagedirecteur-eigenaar, kerkouderling Armand (Amand) Thoma (60 jaar oud) kon niet met zijn geile poten van zijn slavinnen af blijven en verwekte ook een kind bij een van hen, (de Indiaanse?) slavin? Eva.
De slaaf Coridon, de bastiaan op deplantage vermoordde uit woede en (jaloezie?) directeur Thoma. De weduwnaar Thoma hield het naast Eva namelijk ook met Bellona een vrouw van Coridon en had Bellisona een andere vrouw van Coridon geschonken aan slaaf Hector. De slaven deserteerden na hun opstand van de plantage, maar werden na korte tijd gevangen en op gruwelijke wijze gedood.
Benjamin, het kind van Thoma en Eva werd na de geboorte per omgaande met zijn moeder op de boot naar Nederland gezet.
Met Coridon liep het ook slecht af. Hij werd enkele maanden later wreed terechtgesteld.