Slavernijmuseum

De gemeente Amsterdam nodigt heel Nederland uit om z’n plasje te doen over het op te richten slavernijmuseum. Iedereen mag meedenken over vorm, inhoud en de lokatie van het te bouwen museum. Dat zal wel weer een heel geëmmer worden in dit kleine roofstaatje aan de zee, tussen Oost-Friesland en de Schelde (cf. Multatuli). En dat terwijl het Koninkrijk der Nederlanden al sinds 1999 over een prachtig slavernijmuseum beschikt. OK je moet ervoor vanaf Schiphol ongeveer 10 uur vliegen (vergeet milieu en omwonenden) naar Curaçao, maar dan heb je ook wat. In de wijk Otrobanda in Willemstad staat het door Jacob Geltdekker gestichte slavernijmuseum Kura Hulanda.



Kura Hulanda, slavernijmuseum,
model van een slavenhaler

Kura Hulanda biedt meer dan alleen maar de geschiedenis van de trans-Atlantische slavenhandel. Er is veel aandacht voor het continent Afrika als bakermat van de mensheid, diverse Afrikaanse beschavingen, volken en rijken en verder de geschiedenis van de slavernij in het algemeen, de geschiedenis van Curaçao en de Caraibische regio en nog veel meer. U zou het allemaal zelf moeten zien.

Kura Hulanda, slavernijmuseum

Misschien kunnen de hoge omes die uiteindelijk over het Slavernijmuseumproject gaan, inspiratie opdoen op Curaçao.

Enne tot slot nog een bescheiden verzoekje: vergeet alstublieft het Nederlandse slavernijverleden in de Oost niet. Met alleen aandacht voor slavernij in de West zou het slavernijmuseum maar een half museum zijn.

 

Kura Hulanda, slavernijmuseum,

Kura Hulanda, slavernijmuseum

 

Corpus Draculianum

Corpus Draculianum is een wetenschappelijke uitgave gepland in 3 delen van alle tot nu toe bekende documenten die betrekking hebben op de historische figuur van Vlad Tepes, heerser van Walachije, in 17 talen, waaronder Grieks, Arabisch, Turks, Perzisch, Latijn, Duits, Roemeens en Russisch.
Het Corpus bevat brieven, oorkonden, kronieken, verslagen, munten, zegels en andere bronnen die worden voorzien van contextgegevens en een uitgebreide bronnenkritiek.


Corpus Draculianum

De delen 3 en 1, deelband 1 zijn inmiddels op de markt.


Het vervolg op deel 1, deelband 1 namelijk deel 1, deelband 2 wordt naar verwachting in de loop van dit jaar gepubliceerd.

Ter gelegenheid van de uitgave van Corpus Draculianum is er ook een congresbundel verschenen gewijd aan de reputatie van de Walachijse voivode.






Corpus Draculianum Deel1, deelband 1



Corpus Draculianum Deel 3



Congresbundel Vlad Dracula- Tyrann oder Volkstribun

 

Familiegeschiedenis : beide kanten van de zweep

Jenny van Elder was een van mijn voorouders die in haar leven persoonlijk beide kanten van de zweep leerde kennen, eerst als slavin en in de latere jaren van haar leven als slavenhoudster
In 1810 werd zij met haar 3 kinderen, waaronder mijn directe voorouder William jr. vrijgelaten door haar eigenaar en toekomstige echtgenoot William Elder. De kinderen die zij na 1810 kreeg werden in vrijheid geboren.

In 1837 trouwde Jenny van Elder en William Elder, en op 18 januari 1837 maakten ze voor de notaris in Paramaribo hun akte van huwelijksvoorwaarden en testament op (Bron Nationaal Archief toegang 1.05.11.15 Notarieel Archief, 1828-1845, invnr. 38, scans 113-115)

Jenny bracht in haar huwelijk diverse goederen met een waarde van 6000 gulden mee, waaronder de volgende mensen Henrij, Daphne, Swankie, Betty, Goodluck, Susannah, Coba, Eduard, Dido, Marij Nanette.

NL-HaNA_1.05.11.15_38_112

Een aantal van deze slaven was ik al eerder tegengekomen in het onderzoek naar de familie Elder.

In 1835 verzocht William Elder toestemming van het gouvernement om Swankie, Goodluck, Betty en Marij over te schrijven van de plantage Concordia naar zijn privéhuishouden.
Henrij, Daphne, Swankie, Betty, Goodluck, Susannah en Marij werden door Jenny in 1831 en 1835 eerdere testamenten en legaten genoemd.
In het testament bepaalden William en Jenny dat Nanette na hun overlijden de vrijheid zou krijgen.

Toen Jenny van Elder in 1846 overleed was ze eigenares van een plantage met bijna 100 slaven en slavinnen.
Nanette werd in 1845 gemanumitteerd en kreeg de naam Nanette Andel. Ze stierf in februari 1859, geschatte leeftijd 80 jaar.
Betty kreeg de vrijheid in 1861 en kreeg als naam Joahnna Betty Redle, ze was in 1819 geboren.

NB. de uitdrukking "Beide kanten van de zweep" hoorde ik voor het eerst van Jörgen Raymann.

Eet je bord eens leeg

Al jarenlang erger ik mij aan tafelscènes in met name Amerikaanse films en tv series. Nooit eten ze daar hun bord leeg. Er wordt een beetje in het bord geprikt en geroerd, soms neemt men een of twee happen, maar vaker staan de personages op en lopen weg hun volgeladen borden achterlatend.
Hebben ze nooit geleerd dat pas van tafel mogen als hun bord leeg is?

De wrede mevrouw Coetzee

In de rubriek Dagboek in de Volkskrant staat vandaag een fragment uit Reize naar Surinamen, geschreven door Johan Gabriel Stedman, waarin de wrede straf die een slavin kreeg omdat ze haar targets niet had gehaald staat beschreven.
De militair Stedman die was ingehuurd om de opstandige weggelopen Marrons te bestrijden, was niet direct een tegenstander van de slavernij, maar uitte in dit fragment wel zijn verontwaardiging over "de onmenselijkheid waarmee de kolonisten de schepsels behandelen die aan hun macht zijn onderworpen."
In zijn reisverslag verhaalde hij regelmatig over de wreedheid waarmee de slaven in Suriname werden behandeld.
Zo ook in deel III, hoofdstuk XXVII, blz. 304-306 (uitg.Amsterdam, 1800, facs. 1974, S.Emmering, Amsterdam) de gebeurtenissen op de plantage Katwijk, eigendom van het echtpaar Coetzee. Stedman verbleef enige tijd als gast op deze plantage.
Met name mevrouw Coetzee werd neergezet als een uiterst onmenselijk wezen. Een jonge slaaf Jacky, die de glazen naar de mening van zijn meesteres niet goed genoeg had gewassen en gegeseld zou worden ontsnapte aan zijn straf door zich dood te schieten, liggend in het bed van zijn meester. Een slavin Yvette werd zwaar gekastijd vanwege een bepaalde opmerking over mevrouw Coetzee, en later nog een keer omdat ze een andere "mevrouw" onbeschoft zou hebben aangekeken.
Deze wreedheden vonden plaats in begin 1773.
Mevrouw Coetzee was niemand minder dan Alida Wossink, die in 1772 mijn voormoeder Prinses van Van Meel de vrijheid schonk en haar ook na haar vrijlating in haar huishouden in dienst hield.

Carolina van Prinses van Van Meel

In diverse posts heb ik geschreven over mijn verre voorouder Prinses van Van Meel (overleden in 1792) en haar kinderen en kleinkinderen.

Onlangs vond ik het overlijden van een van haar kleindochters Carolina, ook bekend als Clarijntje.
Ze was naar gissing 80 jaar oud toen ze in september 1843 stierf, dus zou ze kort na 1760 geboren zijn. Carolina verkreeg haar vrijheid uit slavernij in de periode 1798-1799

Overlijden van Carolina van Van Meel in 1843
Bron: www.delpher.nl

Dracula : 120 jaar later

In 1897 publiceerde Bram Stoker zijn griezelroman Dracula. Hij kon nauwelijks voorzien dat 120 jaar later een bibliotheek zou worden kunnen gevuld met boeken en studies gewijd aan de hoofdpersoon van zijn roman.
In de roman geeft Stoker enkele summiere verwijzingen naar de achtergrond van de vampiergraaf. Deze verwijzingen hebben een aantal onderzoekers op het spoor gezet van een zekere prins Vlad, die in de 15e eeuw heerste over het vorstendom Wallachije, het gebied tussen Karpaten en Donau in het zuiden van Roemenië. Deze Vlad werd bij leven en welzijn Dracula genoemd door vriend en vijand. De connectie wordt betwist door serieuze historici, maar helaas voor hen zijn de romanfiguur en de historische persoon innig met elkaar verstrengeld in het publieke bewustzijn. Zonder de populaire griezelgraaf zou Vlad Dracula een vergeten bestaan hebben geleid op de boekenplanken van de geschiedkundigen, en zonder de wrede en charismatische prins was graaf Dracula een romanvampier als alle andere, achteraan in het rijtje van Lord Ruthven, Camilla en Varney the Vampire. Toch?

Vlad Tepes ook bekend als Vlad Dracula,
ca. 1430-1477