zaterdag 25 maart 2023

Familiegeschiedenis : William Elder administrateur van de Plantage Alkmaar

 Mijn voorvader William Elder (overleden 1844) was in Suriname niet alleen eigenaar en directeur van de plantage Concordia in het district Saramacca, maar werd in de Surinaamse Almanak voor het jaar 1840 ook genoemd als mede-administrateur van de suikerplantage Alkmaar gelegen aan de benedenloop van de rivier Commewijne.


Plantagelijst in de Suirnaamse Almanak voor het jaar 1840
William Elder wordt genoemd als mede-administrateur
van de plantage Alkmaar gelegen aan de Commewijnerivier

dinsdag 7 maart 2023

Familiegeschiedenis : Geen zee te hoog 2


Afbeelding van een laat 18e-eeuws kofschip
Bron Rijksmuseum

Een van mijn voorouders Klaas Rinses (Rinzes) Platte was kofschipper. Hij begon zijn loopbaan als scheepstimmerman en vanaf 1764 voer hij als kapitein op zijn eigen schip.

Enkele jaren later was Klaas schipper van een eigen schip “De drie Gebroeders”. Met dit schip vervoerde hij tussen 1765 en 1768 tabak vanuit Amersfoort naar Rouen, le Havre (Havre de Grace) en Dieppe

1764-1766 Het kofschip “de Drie Gebroeders” in de verkoop werd in de jaren 1764-1766 te koop aangeboden.

Het kofschip “de Drie Gebroeders” in de verkoop. 
Aangezien sommige scheepsnamen niet uniek waren werd regelmatig het scheepstype vermeld.
Het kofschip “de Drie Gebroeders” in de verkoop

kofschip de Drie Gebroeders
Het kofschip “de Drie Gebroeders” in de verkoop


1768 Schip “de Vier Eensgezinden”
van Amsterdam naar St. Vallerie-St. Valory 
= Saint Valerie en Caux, havenstad bij Dieppe 


1768 Schip “de Vier Eensgezinden”
van Amsterdam naar St. Vallerie-St. Valory
 = Saint Valerie en Caux, havenstad bij Dieppe 

In 1768 zien we hem als kapitein op het smakschip  “De Vier Eensgezinden”. Met dit schip transporteerde hij dat jaar tabak vanuit Amersfoort. Hij  reisde dat jaar ook naar Saint Vallerie en Caux, een havenstad bij Dieppe, evenals tabak uit Londen naar Schokland of Geelmuiden in Overijssel.

1769 Rinses sluit een contract met bevrachter  om tarwe naar Havre de Grace (Le Havre) te vervoeren.

1770 Rinses vaart naar Bordeaux om wijn, kastanjes, pruimen, papier, koffie en diverse goederen in te laden. Op de terugreis liep het schip tijdens een zware storm  schade aan de lading.

1773 vaart Platte met een  vracht “gepermiteerde goederen “naar La Rochelle en Rochefort

1773 Platte op vaart met de  “Memoria Fratris” naar Libau (liepaja in Letland) om daar tarwe, rogge, gerst en lijnzaad in te laden. Tijdens deze reis liep het schip stormschade op.

stormen najaar 1773

stormen najaar 1773

stormen najaar 1773


1775 De  “Memoria Fratris “ zeilt naar Santander om wol in te laden. Onderweg op de terugreis ontstaat schade aan de lading door zwaar weer.

1775 Santander (S.Andero) 
1775 Rinses naar Sicilië

1776 Reis naar Santander

1778 Verkoop van het smakschip Memoria Fratres  door de eigenaar Abraham van Broek.

1778 kofschip “De jonge Niesje van Broek”, gebouwd op de werf “De Swarte Rave” op Kattenburg

Volgens de verklaring van de scheepstimmerman is het schip gebouwd voor Abraham van Broek, en zal het schip gevoerd worden door Klaas Rinses.

Niesje van Broek, was de dochter van Abraham van Broek en Dieuwertje Nikkel. Het schip was naar haar vernoemd. Abraham van Broek was schepen en lid van de vroedschap van de Banne van Westzanen en burgemeester van West Zaandam.

1779 Rinses arriveert uit Bordeaux op de rede van Texel

1779 Op de rede van Texel, terug uit Bordeaux

1782 het schip “De Jonge Niesje van Broek” gebouwd in 1778 wordt te koop aan geboden.

"de Jonge Niesje van Broek" te koop aangeboden

1783 Rinses uit Bilbao met lading wol uit Segovia, schip “de Goede Hoop”

1783 lading wol te koop, deels beschadigd

 Naar aanleiding van de tijdens een storm onderweg opgelopen schade werd een scheepsverklaring opgesteld, De zoon van Klaas,  Rinse wordt hier ook genoemd in deze scheepsverklaring,

Rienk Rimmerts, de schoonvader van Rinses was ook schipper, evenals Rinses` schoonzoon Hendrik Jans. Kram en zijn eigen zoon Rinse

Bronnen: 

htttps://delpher.nl : krantenberichten

www.wiewaswie.nl.  met  verwijzingen naar Amsterdamse akten in het stadsarchief Amsterdam met name chertepartijen (contract met een bevrachter), scheepsverklaringen (in verband met  schade aan schip en lading en de oorzaken daarvan), averijgrosse in verband met de verzekerde waarde van de lading, en uitkering bij schade.

Zie voor afbeeldingen van historische scheepstypen: 

https://geheugen.delpher.nl/nl

https://www.rijksmuseum.nl/nl

Familiegeschiedenis : Meester Timmerman en Molenmaker

In een eerdere blogpost al weer enkele jaren geleden schreef ik over mijn voorzaat Cornelia Verheij-Casteleijn die 40 jaar oud stierf aan roodvonk. Cornelia Casteleijn was de dochter van Barend Castelijn en Johanna Soestbergen.


huwelijksaankondiging Barend Casteleijn en Johanna Soestbergen in Amsterdam, februari 1773

Barend en Johanna trouwden in februari 1773  in Amsterdam. De bruidegom, 30 jaar oud was, woonachtig in de oude Leidse Dwarsstraat, was afkomstig uit Culemborg en de bruid, 27 jaar kwam uit Utrecht en woonde op de Heeregracht. Haar ouders waren beide overleden. Barend en Johanna waren lid van de Nederduits Gereformeerde Kerk. Johanna zette een kruisje.

doop van Cornelia 19 april 1773

Op 19 april 1773 werd hun eerste kind Cornelia Rooms-katholiek gedoopt in de kerk De Duif. Deze kerk was de schuilkerk de Vrededuif in de Kerkstraat. Deze Cornelia is waarschijnlijk in de periode 1773-1776 overleden want een tweede dochter met de naam Cornelia (mijn voorzaat) werd gedoopt op 13 november 1776 in de katholieke kerk de Duif. Haar ouders werden ingeschreven als Barend Casteleijn en Joanna van Soebergen.

doop van Cornelia 13 november 1776

Johanna van Soestbergen, woonde aan de Overtoomsche weg onder Amstelveen en stierf in 1788. Zij werd begraven op 31 januari 1788.

begraafdatum van Johanna van Soestbergen, 31 januari 1788

Barend Castelijn op de Overtoomsche weg, overleed in november 1808 en werd begraven op 17 november 1808.

begraafdatum van Barend Castelijn 17 november 1808

Bij leven was hij meester timmerman en molenmaker van beroep.

Bronnen: https://www.wiewaswie.nl/ met verwijzing naar de scans in het stadsarchief Amsterdam.

dinsdag 14 februari 2023

Familiegeschiedenis : Geen zee te hoog

Een van mijn voorouders Klaas Rinses (Rinzes) Platte 1735-1807) was schipper.

Hij begon zijn loopbaan als scheepstimmerman. De scheepstimmerman had een belangrijke positie aan boord. Hij was tijdens de reis verantwoordelijk voor het onderhoud en reparaties aan het schip. Kortom de technische man moest het schip drijvende houden. 


De Nederlandsche Scheeps-bouw-konst... 
1697
https://archive.org/details/gri_33125012921124

Deze functie had Klaas in 1761-1762 op het schip “de Juffrouw Johanna” van schipper Witse Tymens. De reis ging naar Fredrikshal (Het huidige Halden in Noorwegen?) Vertrokken op 15 september 1761 uit Amsterdam, kwam de “Juffrouw Johanna" pas op 13 januari  1762 in Frederikshal aan. Op 11 april arriveerde de “Juffrouw Johanna” weer in Amsterdam. Op 26 april 1762 deed Klaas samen met andere bemanningsleden in een zogenaamde scheepsverklaring verslag van de lotgevallen van hun reis en de opgelopen schade.

Tijdens de reis kwam raakte de “Juffrouw Johanna” lek en moest het schip uitwijken naar Christiaansand om het schip opnieuw te “laten kielen”, wat bijna twee maanden kostte. Verder verloor het schip onderweg een kabeltouw, en moest er een nieuw touw van het land worden bezorgd.  

Op de terugreis liep het schip door een sterke tegenstroom achterwaarts met het roer tegen een klip. De schade aan het roer was zo groot dat het vervangen moest worden door een nieuw roer.

Het uitgebreide verslag is te vinden in het Stadsarchief van Amsterdam.

Bron: www.wiewaswie.nl

Enkele jaren (1766) later was Klaas schipper van een eigen schip “De drie Gebroeders”.

zondag 12 februari 2023

Familiegeschiedenis : Klaas Rinses Platte (1735-1807)

Een van mijn voorouders Klaas Rinses (Rinzes) Platte was schipper van beroep

Klaas werd vermeld als kofschipper.

Klaas Rinses (Claas) Platte werd gedoopt op 30 oktober 1735 in Suameer, Tietjerksteradeel,

Doopboek Herv. gem. Garijp, Suameer en Eernewoude
Bron: DTB Geboortes / dopen
Soort registratie: DTB geboortes / dopen inschrijving(Akte)datum: 30-10-1735
Plaats: Suameer
Dopeling Klaas
Vader Rinse Henriks, moeder Tijtje Claases. Zij waren gehuwd op 13-2-1733

De grootouders aan vaderszijde van Klaas waren: vader Hendrik Rinses, moeder Grietje Hendriks, Zoon Rinse Hendriks (vader van Klaas) werd gedoopt Oostermeer 28 dec. 1710.

Klaas trouwde 14/1/1759 te Lemsterland met Aaltje Rienks Rimmers.

Het echtpaar kreeg 7 kinderen tussen 1760-1773.

1.       Rienk Clases Platte  1760-< 1769

2.       Tijttie Clases (Tyttie) Platte  1762-1826 

3.       Antje Klases (Clases) Platte1764-1822 

4.       Grietje Klazes (Grijttie Clases) Platte  1765-1841 

5.       Rinse Clases Platte  1767-1845 

6.       Rienk Clases Platte  1769-1845

7.       Aris Clases 1773-1815

Klaas overleed op 20 augustus 1807 in Lemmer

Zijn echtgenote Aaltje Rienks (gedoopt, 3/10/1739, overleed 23/6/1823)


overlijdensakte Aaltje Rienks, weduwe van C.R. Platte, 1823

De ouders van Aaltje Rienks waren

Rienk Rimmers (Rienk Rimmerts, schuit schipper) en Antje Hanzes, getrouwd voor 1737, kregen 8 kinderen, ( 1e echtgenote Martjen Sipkes)

De dochter van Klaas Rinses Platte en Aaltje Rienks, namelijk Antje Klazes Platte (gedoopt te Lemmer 28/1/1764 ovl. 31/5/1822), huwt Hendrik Jans Kram (ook kofschipper, begraven 8/8/1804)

Hun dochter Jantje Hendrik Kram (1790-1874) x 3/4/1831 Willem Harm Scholten.

Hun zoon Harmen Willems Scholten x 20/5/1855 Grietje Harmannus van Zandbergen

Hun zoon Willem Scholten (1856-1932)  x 25/9 1881 Geertje Visser

Hun dochter Anna Scholten (1901-1971) is mijn oma

Bronnen betreffende Klaas Rinses Platte en zijn familie: https://allefriezen.nl en www.wiewaswie.nl

woensdag 1 februari 2023

Herinneringen aan de watersnood van 1953

Bij mijn grootvader Willem Bijl (1904-1986) hingen drie fraaie tegels van Schouwen-Duivenland en de stad  Zierikzee aan de muur. Deze tegels waren een herinnering aan de jaren, waarin hij in Zeeland werkte in het kader van de schade die het gevolg was van de watersnoodramp van 1 februari 1953. 
Vanaf 1945 werkte mijn grootvader in Arnhem in dienst van het Ministerie van Wederopbouw. Hij maakte daar schaderapporten van de oorlogsschade en verwoestingen die de stad had geleden bij de operatie Market Garden (de beroemde Slag om Arnhem in september 1944). Tegen de tijd dat hij klaar was met zijn werk in Arnhem braken de dijken in Zeeland.

De standplaats van Willem Bijl voor zijn werkzaamheden bij de Waterschade was Zierikzee. Toen hij in Zeeland aankwam in 1953 en de ravage zag, dacht hij dat hij daar wel de rest van zijn leven bezig zou zijn met het maken van schaderapporten. Dat was niet het geval. Na beëindiging van zijn werk in Zeeland werd hij ambtenaar bij de Rijksgebouwendienst tot aan zijn pensionering in 1969.


Het wapen van Schouwen
Het wapen van Duiveland




Het wapen van Zierikzee

woensdag 18 januari 2023

Familiegeschiedenis : Dandlau, Celestin of Christianus?

 Celestin Octave Dandlau overleed op 2 oktober 1818. In het doop- en overlijdensregister van de Rooms-Katholieke gemeente in Paramaribo staat hij echter vermeld als Christianus Dandlau.


Overlijden C. Dandlau
NL-HaNA_1.05.11.16_16_0022

Volgens de informatie bij zijn inschrijving heeft hij op zijn sterfbed nog zijn zonden opgebiecht en de laatste sacramenten ontvangen.

Bron: Nationaal Archief, DTB van Suriname, NL-HaNA_1.05.11.16_16_0022