Een populair rekwisiet in Star Trek

In Star Trek Voyager seizoen 6 aflevering 3 Barge of the Dead wordt B’Elanna Torres geconfronteerd met haar Klingon aard, geloof en cultureel erfgoed. En daar is een ook een oude bekende te zien : de schellenboom, oorspronkelijk een muziekinstrument uit het Osmaanse leger, die we al vaker zagen in relatie met de Klingon cultuur. In deze aflevering is de schellenboom ook te zien in de scenes die zich afspelen in de ziekenboeg van Voyager.

Inmiddels is dit rekwisiet gebruikt in drie Star Trek Series namelijk : The Next Generation, Enterprise en Voyager.

Feestje voor B'Elanna Torres.
Rechts in beeld : de schellenboom

Het sterrenbeeld Orion in SF-series op tv : vervolg

 Al eerder schreef ik over het sterrenbeeld Orion in Star Trek en Battlestar Galactica. 

In twee andere tv-series waarin de mensheid het nodige heeft te stellen met buitenaardse invasies komt Orion ook om de hoek kijken.

In de tv-serie Defiance moeten de aardlingen zien samen te leven met de buitenaardse Votans. In het laatste seizoen, aflevering 1-2 landen de Omecs, een van de Votan soorten op aarde. In een scene staat de Omec generaal Eksu T'evgin Tsuroz even aan de rand van het stadje Defiance, met op de achtergrond aan de hemel de gordel van Orion.

Eksu T'evgin Tsuroz en de Gordel en zwaard van Orion aan de hemel

De Gordel van Orion is ook heel even te zien vanuit het ruimteschip Tsuroz als deze in de slotaflevering wegvliegt van de aarde.

Zicht op de Gordel van Orion vanuit het ruimteschip Tsuroz

In de  serie Falling Skies is de aarde bezet door een buitenaards ras. Met veel pijn en moeite verjagen de aardbewoners de bezetters. In de laatste aflevering Reborn van seizoen 5 van deze serie wordt aan het eind de sterrenhemel getoond, met de constellatie Orion prominent in beeld, terwijl de slot woorden “We houden de zaak daarboven goed in de gaten” (vrij vertaald) klinken.

De sterrenhemel met de Orion constellatie
Slot van Falling Skies

Deze scene is onder andere te zien op https://www.youtube.com/watch?v=7OwIOhEStdQ

De Reus van Parsonstown

Op een van mijn vakantiereizen in Ierland bezocht ik in 1995 de “Leviathan van Parsonstown”, ooit de grootste telescoop ter wereld.

De grote telescoop van Parsonstown
Bron:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Leviathan_of_Parsonstown#/media/File:Lossy-page1-6940px-Lord_Rosse's_Great_Reflecting_Telescope,_at_Parsonstown,_Ireland_RMG_F8661_(cropped).jpg

Van dit wonder restte er in 1995 slechts een aftandse kijkbuis.

De grote  telescoop in 1995

Knipsel uit de Volkskrant(1996)

Inmiddels staat een reconstructie van de telescoop op het terrein van het kasteel Birr.

Tussen 1848-1867 werden de telescopen in het observatorium van Birr gebruikt om onder andere waarnemingen te doen aan de Orionnevel, waarvan de resultaten in een tekening werden vastgelegd.

Tekening van de Orion Nevel
Bron:
https://royalsocietypublishing.org/rstl/article/doi/10.1098/rstl.1868.0004/118897/III-An-account-of-the-observations-on-the-great

De fotografie was in die jaren kennelijk technisch nog niet goed genoeg ontwikkeld om kosmische verschijnselen goed weer te geven, hoewel al in 1840 een astronomisch object, namelijk de maan fotografisch werd vastgelegd. Astrofotografie ontwikkelde zich in de 19^e eeuw verder tot een volwaardig instrument in de beoefening van de sterrenkunde.

Zelf vind ik de oude tekeningen van sterren en nevels pure kunstwerken.

Lichtvervuiling

Tientallen jaren geleden keek ik in de stedelijke omgeving waar ik woon in de winter rond 20 uur in de avond omhoog en genoot ik van een diepzwarte hemel getooid met stralende flonkerende sterren. Zelfs de afzonderlijke zeven sterren van verre Plejaden kon ik met het blote oog waarnemen. Hoe anders is het nu. Over de avondhemel ligt een grauwsluier van lichtvervuiling, waar een aantal sterren van de Orion Constellatie met moeite door heen prikken. Ok Sirius flikkert nog behoorlijk fel, en Procyon (Kleine Hond) is ook goed te zien, maar de Plejaden ver achter Aldebaran het nog net zichtbare oog van de Stier van zijn slecht een vage vlek. En dan woon ik niet eens in de randstad.

Zonder lichtvervuiling zou ik dit zien
Bron:
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Night_Sky_looking_towards_Orion.jpg

Lang leve onze moderne beschaving.

De laatste keer dat ik de Melkweg in volle glorie zag, was in het najaar van 2006 in de Thar woestijn in  India.

Onderstaande afbeelding uit 1862 toont een toen zichtbare sterrenhemel, inclusief Melkweg zonder lichtvervuiling. 

De sterrenhemel rond 1860, uitgave 1862
Bron:
https://www.google.nl/books/edition/Les_%C3%89toiles_et_les_curiosit%C3%A9s_du_ciel/tI_xQGGvt34C?hl=nl&gbpv=1&dq=camille+flammarion+orion&pg=PA689&printsec=frontcover

Door mij ingekleurde versie van de afbeelding uit 1862

Het sterrenbeeld Orion is ingekleurd. Links de rode Betelgeuze. In de lijn met de sterren van de gordel rechtsboven de rode Aldebaran in de Stier, en een stuk verderop in blauw de Plejaden.

Links onder de blauwe ster Sirius in de Grote Hond en links van Betelgeuze Procyon (niet ingekleurd).

Er schijnen nog enkele afgezonderde plekken in Nederland te zijn, donker genoeg om ongehinderd te kunnen genieten van de sterrenhemel. Vind ze maar eens.