Toen ik de oude kranten op www.delpher.nl artikelen zocht over de Orion Constellatie vond ik dit onderstaande artikel met onder de kop de volgende dichtregel:
“Ontzaglijk straalt Orions
majesteit. Ik haat, haat, haat zijn ziellooze eeuwigheid”.
 |
| Dichtregel uit "Brahman" Bron: www.delpher.nl |
Het is een regel uit het postuum uitgegeven dichtwerk “Brahman”. Nieuwsgierig geworden naar eventuele andere nederlandstalige gedichten over het sterrenbeeld, en dan niet zozeer gedichten met een enkele vermelding, of genoemd in een summiere opsomming van diverse sterrenbeelden, maar dichtwerken met het sterrenbeeld Orion als hoofdonderwerp struinde ik cyberspace af.
En daar kom je dan onvermijdelijk uit bij het geweldige lierdicht “Orion” van Pieter Nieuwland.
 |
| Portret van Pieter Nieuwland Bron: www.delpher.nl |
 |
| De eerste twee strofen van "Orion", 1788 Bron: www.delpher.nl |
Pieter Nieuwland (1764-1794) publiceerde in 1788 een ode aan de constellatie en voorzag zijn gedicht van een verklarende tekst, waarin hij de nieuwste astronomische ontdekkingen besprak. Deze jongestorven dichter-wetenschapper, wiskundige en astronoom, was onder andere verbonden aan de Leidse Sterrenwacht.
Eigenlijk is dit gedicht een lofzang op de oneindige grootsheid van het universum, waarvoor Orion symbool staat.
Het
gedicht bestaat uit twintig strofen van zes regels waarin Nieuwland, de
heerlijkheid en pracht van het sterrenbeeld, en het verband tussen de mythologie
en wetenschappelijke astronomie bezong. Nieuwland ontkrachtteverder het bijgeloof
met betrekking tot Sirius (de Hondster) en benadrukte de plaats van de mens in
het universum als zijnde gering en onbetekenend. Zijn dichterlijke ziel bezweek
bijna onder de kennis van de oneindigheid van het universum.
Het gedicht “Orion” werd ook buiten het Nederlandse taalgebied geroemd.
 |
| Orion genoemd in een Engels literair tijdschrift. Bron: https://www.google.nl/books/edition/The_Analytical_Review_Or_History_of_Lite/sDECAAAAYAAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=Peter+Nieuwland+Orion&pg=PA512&printsec=frontcover |
In de loop van de 19e eeuw verschenen er een Franse en Duitse vertaling van het gedicht.
“Orion” staat als een poetiche Gaurisankar op eenzame hoogte in het oeuvre van Pieter Nieuwland.
