 |
| Oud-Hollandsch Ooievaars-Post |
Een leuk plaatje gevonden in het oude familiearchief. Het is een afbeelding op het deksel van een oud doosje, mogelijk ooit gevuld geweest met geboortekaartjes. Helaas heb ik niet kunnen achterhalen wanneer en door wie deze doosjes op de markt zijn gebracht.
Onze eigenste rivieren de Rijn en de Waal werden in het verre verleden vereerd als goden . Er werden zelfs pasgeboren kindjes als offer aan Vadertje Rijn in de Rijn verdronken.
Bij het intypen van de zoekterm “Heilige Rivier” in Google kwamen Rijn en Waal echt niet meteen als zoekresultaat naar boven. Met een beetje geluk krijg je een toevalstreffer op de Nijl, of een rivier in China, maar de moeder aller heilige rivieren is toch wel de Ganges in India.
Ik vond een oude beschrijving over de heiligheid van de Ganges, door de koopman Jan Huygen van Linschoten gepubliceerd in 1596.
 |
 Bron: www.delpher.nl |
“Keerende weder tot Bengale
ende de Revier Ganges, welcke wert van alle die Indianen voor een heyligh ende
gebenedijt water ghehouden, ende ghelooven voor seker, dat alle de ghene die
hem daer eens in wast ende baeyt (als is hy noch so groote sondaer) dat hem dan
alle zijn sonden vergheven zijn, ende dat hij so reijn ende suyver is, als nieu
herboren; ende oock dat so wie hem daer niet in en wast, en kan niet saligh
werden, uyt welcke oorsake daer een groote Bevaert ende toeloop is van gheheel
Indien ende alle Orientaelsche contreyen, en comen daer by groote menichte ende
bedrijven daer wondere seltsame ceremonien ende superstitien, afgryselick om te
hooren; waermede zy vastelick gelooven den Hemel ende saligheyt te verdienen.”
Jan Huygen van Linschoten reisde in opdracht van koning Philips II in 1583 naar de Oost. In 1589 begon hij aan zijn terugreis naar Europa, na een kort verblijf in Portugal kwam hij in 1592 terug in de Nederlanden en hij bracht zijn reisverslag in 1596 uit.
De Française Sophie Charlotte Belnos (1795-1865) verbleef sinds 1822 in India. In 1832 bracht ze een album uit met 24 platen over haar observaties in India en in 1851 een werk over de dagelijks gebedsrituelen van de Brahmanen, Sundhya
Uit haar album uit 1832 hier een afbeelding van een stervende man op de oever van de Ganges, hopend op verlossing uit de eeuwige cyclus van wedergeboorte. Ganga, de vergevingsgezinde godin zou alle zonden wegwassen.
 |
| Stervende man, omringd door zijn naasten in de Ganges uit “Twenty-four plates illustrative of Hindoo and European manners in Bengal.” Bron: https://archive.org/details/b3045346x/page/n48/mode/1up?view=theater |
Verder is er niet veel over Sophie Ch. Belnos bekend. Ze was gehuwd en woonde en werkte in Calcutta. Haar echtgenoot zou in 1822 de lithografie als druktechniek hebben geïntroduceerd.
De godin van de rivier, Ganga had als rijdier krokodil. Het soort op de afbeelding hieronder is een visetende gharial of gaviaal.
 |
| De godin Ganga op haar "rijdier" Bron: wikimedia.commons |
Maar er zwemmen ook andere krokodillen, de zogenaamde “mugger" krokodillen
 |
| De Ganges met zonnebadende mugger krokodillen getekend door de kunstenaar William Simpson Bron: wikimedia.commons |
In de loop van de eeuwen is de Hindoegod Ganesha in de Europese pers wel op drie bijzondere manieren afgebeeld.
Ganissone
In het vervolg op “Le Imagini con la sposizione de i dei de gli antichi” door Vincenzo Carteri (in 1556 uitgegeven), namelijk Seconda Parte delle Imagini de gli Dei Indiani door Lorenzo Pignoria, (edities 1614 en later) is een afbeelding van Ganesha opgenomen. Dit werk is te vinden in The internet Archive
 |
| Tekst behorende bij de afbeelding van Ganissone Bron: The internet Archive |
Deze Italiaanse tekst bestaat behandelt de tempel te Elephanta en de god Ganesha. Ik parafraseer"
Een Jezuïet schreef in 1553 uit Goa, dat hij een tempel in
dat land had gezien. Waarin hij een beeld zag met drie hoofden, drie benen, en
drie handen, en dat deze de Pagode van de Olifant werd genoemd, en in 1560
verhaalde Vader Lodovico Fores, dat een afgodsbeeld in de omgeving van Goa,
genaamd Ganissone, het hoofd van een olifant droeg. De geestelijke vertelde ook
hoe Ganesha door zijn moeder Eva werd geschapen en hoe haar jaloerse echtgenoot
Adam, die haar van ontrouw verdacht de jongen onthoofdde. Hij kreeg later echter
spijt en onthoofdde een olifant en zette de olifantskop op het lichaam van de
jongen. Een in deze gedaante werd hij
geheiligd….
Shiva en Parvati werden in deze geschiedenis Adam en Eva
genoemd.
 |
| Afbeelding van Ganesha rechts en een gefantaseerde Trimurti Bron: The Internet Archive |
Zie ook voor het complete werk over de antieke goden onder andere :
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/cartari1626/0064/image,info,thumbs#col_thumbs
Phillippus Baldaeus publiceerde in 1672 een afbeelding van een staande Ganesha, genaamd Cipren Quenavady, zoon van Ixora en Paramesceri. Baldaeus gaf een ander verhaal over de geboorte van Ganesha. Quenavady is een verbastering van Ganpathy, een van de andere namen van Ganesha
 |
| Cipren Quenavady, zoon van Ixora en Paramesceri, 1672 Bron: www.delpher.nl |
De afbeelding in het boek van Baldaeus werd in 1723 overgenomen door onder andere Bernard Picart
 |
| Quenavadi, 1723 door B. Picart Bron: www.delpher.nl |
God of Wisdom
 |
| Bron: books.google |
In deze Engelse publicatie uit 1821 is een wel heel bizarre afbeelding van Ganesha onder de titel “God of Wisdom” opgenomen. Zie onderstaande prent. Nightingale noemt Ganesha als de afgebeelde God of Wisdom.
 |
| God of Wisdom uit het werk van dominee J.Nightingale Bron: books.google |
De oudste versie van deze afbeelding heb ik gevonden bij Picart, Deze plaat uit de uitgave van 1728 werd in ieder geval nog gedrukt in een latere editie van nazaten van Picart in 1816. De vertaalde tekst bij deze afbeelding luidt: “De Godheid, die de Cingalezen aanbidden als de God van de Wijsheid".
 |
 “De Godheid, die de Cingalezen aanbidden als de God van de Wijsheid" Bron: www.delpher.nl |
 |
| Beschrijving van de God van de Wijsheid, verstand, rijkdom en gezondheid, 1728 Bron: www.delpher.nl |
 |
| 1741, God van de Wijsheid Bron: books.google |
 |
| God van de Wijsheid op Ceylon Afbeelding uit 1753 Bron: books.google |
 |
| De God van de Wijsheid, 1816 Bron : www.delpher.nl |
Abraham Rogerius beschreef in zijn boek “De open-deur tot het verborgen heydendom” hoe twee duivels in Pulicat en omgeving werden aanbeden: “Ganga Gramma” en “Gournatha”.
 |
| Gournatha in "De open-deur tot het verborgen heydendom, 1651” Bron: www.delpher.nl |
 |
| Gournatha in "De open-deur tot het verborgen heydendom, 1651” Bron: www.delpher.nl |
 |
| Gournatha in "De open-deur tot het verborgen heydendom, 1651” Bron: www.delpher.nl |
De identiteit van Ganga Gramma heb ik een aantal posts geleden kunnen herleiden. Maar “Gournatha” wacht nog op opheldering.
Enkele eerdere hieronder getoonde schrijvers meenden dat met “Gournatha” mogelijk Jagernath, Gauri of
Durga werd bedoeld.
 |
| Bron: www,delpher.nl |
 |
| Bron: www,delpher.nl |
Ik heb “Gournatha”
met diverse alternatieve spellingsvarianten gegoogeld en kom uit op “Gurunatha” als meest waarschijnlijke kandidaat.
Rogerius gaf in tegenstelling tot "Ganga" geen beschrijving an het uiterlijk van deze duivel, maar hij vermeldde wel dat “Gournatha” een zoon zou zijn van Eswara dat wil zeggen van Shiva. Dat is dus een aanwijzing. Nou had deze potente Godheid meerdere zonen, waaronder enkele demonen.
Ik ben de term “Gurunatha”
tegengekomen in connectie met Ayyappan, een zoon van Shiva en ook met Murugan (Skanda, Kartikeya), een andere zoon van Shiva
Ayyappa geboren uit Harihara, de versmelting van Shiva en Vishnu werd in zijn jeugd opgeleid door een leraar genaamd Sri “Gurunatha”. Deze Sri “Gurunatha” was een incarnatie van Sivachaithanya, dat zoiets betekent als het Bewustzijn van Shiva".
Deze twee zoons van Shiva, Ayyappan en Murugan (Skanda) kunnen moeilijk in de categorie duivels worden gerangschikt. Skanda is een van de meest vereerde goden in Zuid-India.
Ayyappan werd van oudsher het meest vereerd in Kerala.
Misschien dat de ware “Gournatha” van Rogerius ons nog eens wordt geopenbaard. De plaats “Carmellon” heb ik niet kunnen identificeren.
Tot slot zie verder ook : https://en.wikipedia.org/wiki/Sri_Gurunatha_Swamy_temple
 |
| renovatie en uitbreiding Anton Resida School |
Bovenstaande foto trof ik in de familie foto albums aan. Helaas is de foto niet gedateerd, dus kan ik er niet meer over zeggen, dan dat de school de naam van mijn grootvader Anton Frederik Resida draagt.
Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft in de collectie een prachtige foto van “Tante Annie” gemaakt door Willem Diepraam tussen 1973-1975.
Tante Annie (Johanna Francina Mathilda Hoever) was in 1935 getrouwd met oom Guillie (Guillaume Herman) Resida, een broer van mijn grootvader Anton Frederik Resida.
 |
| Geboorteakte van "Tante Annie" Bron: Nationaal Archief Suriname SR-NA_2.10.61_141_0195 |
Uit de familiearchieven enkele foto’s van tante Annie. Helaas zijn deze foto's niet gedateerd.
 |
| Huwelijksjubileum van oom Guillie en tante Annie |
 |
| Een stralende tante Annie. Op de achtergrond een kijkje in een traditionele Surinaamse keuken |
Wie denkt er wel eens niet aan het einde van alles?
Edward Moor publiceerde in zijn boek “The Hindu Pantheon 1810” een afbeelding van Mahapralaya.
 |
| Mahapralaya uit The Hindu Pantheon, 1810 Bron: the Internet Archive |
 | |
|
De bron voor deze tekening was zijn collega Kolonel Charles Stuart.
 |
| Mahapralaya uit The Hindu Pantheon, 1810, detail Bron: the Internet Archive |
Moor baseerde de tekeningen in zijn boek op originele Indiase tekeningen en beelden die hij uitgebreid beschreef.
Maha Pralaya is de cyclische vernietiging van het universum aan het einde van een tijdperk. Volgens de Hindu kosmologie leven we nu in het ijzeren tijdperk: Kali Yuga.
De tekening beeldt nogal plastisch uit hoe tijdens de Maha Pralaya alles wordt verslonden door Maha Kaal. De originele tekening waarvan deze afbeelding een reproductie is, heb ik nog niet kunnen vinden op het web. Waarschijnlijk berust ze ergens nog verborgen in een museale collectie.
Uit de beschrijving die Moor geeft bij Maha Pralaya blijkt
dat Maha Cal of Maha Cala een manifestatie is van Shiva.
 |
| Beschrijving van Maha Kaal in The Hindu Pantheon, 1810, detail Bron: the Internet Archive |
 |
| Maha Kala en Mahapralaya uit The Hindu Pantheon, 1810, beschrijving van de tekening Bron: the Internet Archive |
Het boek The Progress of Idolatry uitgegeven in 1841 door Sir Alexander Croke bevat een grof na getekende reproductie van de afbeelding van Moor.
 |
Siva as Kal in The Progress of Idolatry |
 | |
|
 | |
Beschrijving van
|
 |
| Beschrijving van Siva as Kal in The Progress of Idolatry Bron: Boeken. Google |
Bij deze tekening getiteld “Siva as Kaal” horen ook nog een gedicht en een commentaar'
Het gedicht:
 | |
|
 |
| Gedicht over Shiva in The Progress of Idolatry Bron: Boeken. Google |
 |
| Uitleg bij het gedicht over Shiva in The Progress of Idolatry Bron: Boeken. Google |
