woensdag 28 augustus 2013

Housa Bunko, archief en bibliotheek van de Tokugawa in Nagoya

Aan het Tokugawa Art Museum in Nagoya zijn ook een bibliotheek annex archief verbonden. gesticht in de vroege 17e eeuw gesticht door Tokugawa Yoshinao, daimyo van het goed Kōfu (tegenwoordig de prefectuur van Yamanashi) en het goed Owari Nagoya (in de prefectuur van Aichi).
Hij was een zoon van Tokugawa Ieyasu, en een concubine Okane en werd geboren in 1600. Yoshinao stond zeer in de gunst bij zijn vader.
Op jonge leeftijd kreeg hij de leengoederen Kofu in Kai Provincie en Kiyosu in Owari Provincie. In 1610, werd hij benoemd tot heer over Owari Domain (tegenwoordig Nagoya), een van de belangrijkste gebieden in het land.
Yoshinao kreeg verder na de dood van zijn broer Tadayoshi het Owari leen, en een inkomen van 601,000 koku. Verder vervulde hij een aantal hoffuncties, waaronder die van raadsheer. Yoshinao werd het clanhoofd van de Owari Tokugawa, een van de drie gosankyô huizen ingesteld door Ieyasu om indien nodig opvolgers leveren aan de hoofdtak van de familie.
Yoshinao was een intellectueel, en filosoof, met grote belangstelling voor de geschiedenis van Japan, het Confucianisme en de Shintogodsdienst. Hij nam diverse geleerden in dienst die over deze en andere wetenschappelijke onderwerpen schreven.
Hij bevorderde het geloof dat Shinto en Confucianisme met elkaar verenigbaar waren.
Yoshinao was een bibliofiel en na de dood van zijn vader erfde hij een niet onaanzienlijk deel (3000 titels) van diens bibliotheek, de Suruga verzameling
.


Housa Bunko in Nagoya
 
 
Deze nagelaten boeken vormden de hoofdverzameling van de enorme bibliotheek die Yoshinao verzameld en bewaarde. Yoshinao stierf in 1650.
Neem een
kijkje in de bibliotheek Housa Bunko.
 

Een Arnhemmer overleden op de plantage Concordia aan de Saramacca

Arnold Antonij Assueer Gaijmans (Gaymans) aanschouwde het levenslicht in Arnhem op 23 okt 1800. Hij stierf 41 jaar oud op 7 oktober 1842 te Rio Saramacca, Plantage Concordia, aan catherale galkoorts. Gaijmans was Luitenant ter Zee 1e kl. op de brik de Brak. Zijn overlijden werd 28 December 1842 aangegeven krachtens aanschrijving van Departement van Marine.
 
De plantage Concordia was in het bezit van mijn voorvader William Elder.


Gelders Archief, Burgerlijke Stand


Bron KB
 

 



 
 


vrijdag 23 augustus 2013

Familiegeschiedenis : Beschrijving van de gebouwen op de plantage Concordia in 1844.

Na het overlijden van William Elder in september 1844 werd er enkele maanden later een boedelbeschrijving gemaakt, die te vinden is in het notarieel archief van Suriname, inventarisnummer 70, 4e kwartaal 12/13 november 1844 acte 69 (scans 187-198))

Interessant is de beschrijving van de woning van de plantage-eigenaar:
Het gebouw is: "Lang 70 voet, breed 20 voet, opstal van bolletrie en crapahout. Het dak met mangrosparren bedekt, de cingels van bolletrie, rustend op palissaden. Aan weerszijden voorzien van een gaanderij, bedekt met bolletriecingels, aan de oostzijde staat een koffiekist lang 20 v. breed 8 v. dient tot berging van schoone koffie, de gaanderij bevloerd met kopijplanken. De noordzijde van dit gebouw ene balcon bevloert met pisie planken en is bedekt met bolletriecingels, als boven rustende op palissaden en mangrosparren. De nok belegt met zink. Het onderste gedeelte in het gebouw is bevloerd met kopieplanken, alsmede de twee gaanderijen. De zolder bevloerd met copieplanken, verdeeld in voorhuis en drie slaapkamers dienende tot woning van de eigenaar. Dit gebouw staat op een steenen muur met houten balken. Ernaast is een ijzeren regenbak." (scan 189).

De directeurswoning lag niet ver van de grens met de naastgelegen plantage
Caledonia


 Op de plantage waren nog een aantal bijgebouwen. Ook van deze gebouwen werden afmetingen en materialen uitgebreid beschreven. Ik beperk mij hier tot de functie van deze gebouwen. Daarnaast werden ook boten en korjalen beschreven evenals het vee op de savanne.
 
- gebouw met gaanderijen, borstwering, 2 balkons (scan 191)
- oude loods, inhoud gereedschappen voor de koffieverwerking, met een stenen regenbak (scan 192)
- opslaglood voor koorn (mais) (scan 192)
- een gebouw verdeeld in 2 appartementen: keuken en magazijn (scan 192)
- de inhoud van dit magazijn: gereedschappen, in de keuken beschrijving keukengerei. (scan 193)
- een hospitaal, bestaande uit 2 vertrekken met gaanderijen, bevat behoorlijke gemakhuizen (scan 193)
- gebouw dient tot afwerking van koffie, met gereedschappen en aan de oostzijde een stenen put. (scan 193)
- een nieuw gebouwd vogelhuis (scan 194)
- een nieuw gebouwd hok (scan 194)
- een woning voor de creolen (scan 194)
- een boothuis (scan 194)
- een zesriems tentboot (scan 194)
- een zesriems corjaal (scan 194)
- 6 blokken negerhuizen (slavenwoningen, van rondhout, gedekt met pina en palissaden, worden door de negers (slaven) zelve onderhouden (scan 194)
- een drogerij (scan 194)
- in de trens: een pont, tentcorjaal voor vrachtvervoer. (scan 195)
- wachthuis (scan 195)
- gemakhuis (scan 195)
- midden op het terrein een houten koker (scan 195)
- slijpsteen met krukhaspel (scan 195)
- op de savanne : 4 koeien, waarvan 2 kalven, 15 schapen, 50 varkens (incl. biggen) (in 1845 werd ook pluimvee genoemd) (scan 195)
- 4 grote corjalen voor passagiersvervoer (scan 195)
- voorraden planken. (scan 195)

NB. Specificatie van de in de gebouwen gebruikte
Surinaamse houtsoorten Crapahout= Krappa
Copie, Kopij = Kopie
Mangrosparren = Mangro

Pisie
Al eerder heb ik een blog gewijd aan de slaven op Concordia.
De akkers, en in de woning aangetroffen roerende goederen die in de boedelbeschrijving worden genoemd komen in een toekomstige blog aan de orde.

dinsdag 20 augustus 2013

Familiegeschiedenis : te jong overleden


Op 28 augustus 1948 stierf mijn grootvader Anton Frederik Resida op 47-jarige leeftijd. Enkele maanden daarvoor had hij nog zijn 25-jarig huwelijksfeest gevierd.
 


het 25 jarig huwelijk van A.F. Resida en R.A. Simons in 1948



Bron KB


Bron KB


Bron KB

Mijn grootvader was onderwijzer aan de Hendrikschool, en maatschappelijk zeer actief in het onderwijs, in de Unie van Suriname (voorloper van de NPS) en in de voetbalsport.



Bron KB

vrijdag 12 juli 2013

Suriname in de Staten-Generaal

De handelingen (verslagen, Kamervragen en kamerstukken) van de Eerste en Tweede Kamer 1814-1995 kunnen via internet worden geraadpleegd.

Deze bronnen bevatten zeer veel interessante gegevens over Suriname, onder andere te vinden in de "koloniale verslagen" die in de loop van de tijd onder verschillende namen werden uitgegeven zoals:
"De toestand van Suriname" […]
"Verslag van het beheer en den staat der kolonien over" […]
"Verslag van het beheer en den staat der West-Indische kolonien en van de Kust van Guinea"[…]
"Definitieve vaststelling der koloniale huishoudelijke begrootingen van Suriname en Curaçao voor het dienstjaar" […], enz, enz.
 
Of gegevens over de ambtenarenpensioenen (leuk voor genealogen)
"Staten van pensioenen van burgerlijke ambtenaren en van weduwen en weezen van burgerlijke ambtenaren, alle ten laste der kolonie Suriname" [….]
"NOMINATIVE STAAT der pensioenen van weduwen en weezen van burgerlijke Ambtenaren ten laste van de kolonie Suriname"[….]
"NOMINATIVE STAAT der pensioenen van Burgerlijke Ambtenaren ten laste van de kolonie Suriname" […]

In sommige verslagen zijn gegevens over onderwijs en zending onder de slaven voor 1863 te vinden:
"Kamerstuk Tweede Kamer 1861-1862 kamerstuknummer XLVII ondernummer 4, BIJLAGE L: LIJST der plantages, van welke de negerkinderen schoolonderwijs ontvangen"
"Kamerstuk Tweede Kamer 1858-1859 kamerstuknummer LXV ondernummer 27, BIJLAGE L: VERSLAG betreffende de werking van het zendelingsgenootschap der Evangelische Broedergemeente in de kolonie Suriname, over het jaar 1856"

En tenslotte gezocht op een familienaam vond ik mijn goudgravende overgrootvader James Resida
 
http://statengeneraaldigitaal.nl/

donderdag 4 juli 2013

Familiegeschiedenis : een zwart schaap

Bij het onderzoek naar de geschiedenis van mijn slavenhoudende voorouders uit de familie Elder vroeg ik mij natuurlijk regelmatig af hoe ze hun slaven behandelden.

Op de prachtige website van Denie Kasan wordt in een interessante blog van 29 juni 2013 "Over het straffen van slaven en eigenaren" een klein tipje van de grauwsluier opgelicht. Alexander Elder, een broer van mijn directe voorvader William Elder Jr. ging in 1860 zwaar in de fout toen hij een jonge slavin mishandelde en hij moest daarvoor 8 dagen brommen (zeer waarschijnlijk in Fort Zeelandia, dat toen ook als gevangenis dienst deed). Was Alexander het zwarte schaap in de familie?
Lees verder over slavernij op de website van Denie Kasan

De Vrije Neger George Thomas Croft

Op 25 december 1833 stierf de vrije neger George Thomas Croft op de plantage Concordia te Saramacca.

Zijn nalatenschap bestond uit een houten kist, met daarin onder andere twee hemden, drie makka broeken, drie dito kabatjes, twee flannellen borstrokken, twee onderbroeken, twee trekbanden, twee paar oude schoenen*, een oude zwarte broek, een oude zwarte kamizool, een hoed, een scheerdoos, een raziermes, een oude bril, enz. Verder liet hij na een kontant bedrag van 1981,60 gulden Nederlands crt.**

De boedelinventaris werd opgemaakt door William Maynard, Georg Stuart en E. Lionarons.
(Notarieel Archief Suriname inv.nr. 108, scan 135. dd, 30 dec. 1833.).

Boedelinventaris Georg Thomas Croft
Notarieel Archief Suriname inv.nr. 108, scan 135. dd, 30 dec. 1833.
Blijkens een akte in het notarieel archief Suriname inv.nr. 26 scan 97, 16 januari 1834 no, 38 heeft Croft op 16 februari 1825 voor de gezworen klerk Johannes Arnoldus de Bye een testament opgemaakt, waarin hij Jeanij van Willam Elder benoemde tot algehele en universele erfgenaam.
Georg Thomas Croft woonde en werkte op Concordia. Wat was zijn relatie met Jeanij van Elder? Waren zij bloedverwanten? Dit raadsel blijft voorlopig in historische nevelen gehuld. In ieder geval stonden ze in een zodanig goede verhouding tot elkaar dat hij haar zijn gehele bezit naliet.
* In Suriname mochten voor 1863 alleen vrije mensen schoenen dragen, slaven liepen op blote voeten.
** Een fors bedrag voor die tijd, en van veel meer waarde dan het gebruikelijke kaartengeld. Zie ook de geschiedenis van het geldwezen in Suriname.