maandag 18 mei 2020

Gestrand in de Marowijne


Toen ik nog in Suriname woonde gingen we soms met vakantie naar Albina. Een bezoekje aan de Franse kant hoorde er dan altijd bij. Soms gingen we zelfs op vakantie in Frans Guyana, door naar het bruisende ruimtevaartstadje Kourou of de hoofdstad Cayenne. 
Tijdens de vele overvaarten voeren we vlak langs een scheepswrak aan de Franse kant.

Foto van het wrak van Edith Cavell, gemaakt tussen 1967-1972.

Het is het wrak van het Britse vrachtschip "Edith Cavell" gezonken in eind november-begin december 1924.

Bron: www.delpher.nl
Bron: www.delpher.nl


Bron: www.delpher.nl


Bron: www.delpher.nl

Bron: www.delpher.nl



Het wrak van de "Edith Cavell" ligt nog steeds als een dichtbegroeid eiland voor Saint-Laurent.


Bron: Google. satellietopname

Bron: Google. satellietopname

dinsdag 12 mei 2020

Dromen van lekkere dingen op tafel

Op 10 mei 1940 begonnen vijf lange bange jaren voor het Nederlandse volk. De Duitse bezetting was begonnen.
Het Amsterdamse meisje Miepie Bogaers schreef ergens tussen 10 augustus 1942 en 5 maart 1943 de volgende ongedateerde tekst in het poëziealbum van haar vriendinnetje Thea:


"Lieve Thea

Thea dat het je altijd goed gaat.
En dat de boter afslaat.
Het brood 10 cent word zonder bon.
En dat je zo dik word als een ton.
Melk van de koe weer zo op tafel.
Weer thee en koffie met een slagroomwafel.
Weer vlees en vet en andere spullen…
He Thea wat zullen [we] dan weer smullen.
Maar nu twijfel ik aan mijn verstand.
Als we dat beleven heb je het gewon[n]en.

Miepie Bogaers"


Miepie Bogaers in het poëziealbum van haar vriendinnetje Thea:

In plaats van de gewoonlijke vrolijke albumplaatjes had Miepie overgeschoten distributiebonnen ingeplakt. De schaarste aan noodzakelijke eerste levensbehoeften werd veroorzaakt door de vorderingen door de bezetter. Wat voor de Nederlanders overbleef werd gerantsoeneerd en werd op inlevering van de bonnen verstrekt, of illegaal tegen hoge prijzen in de zwarthandel verkocht.
 Toen Miepie de wensen voor haar vriendinnetje opschreef was de hongerwinter nog ver weg.


donderdag 28 november 2019

Familiegeschiedenis : Antje wie?

Het werd eens tijd dat ik mij wat meer ging verdiepen in de herkomst van mijn Friese voorouders, zoals mijn overgrootvader Willem Scholten (1856-1932)

Via zijn moederskant, de vrouwelijke lijn volgend kom ik in de tweede helft van de 18e eeuw de overgrootmoeder van Willem Scholten, ene Antje tegen. 

Antje werd in de DTB (Doop-, Trouw- en Begraafboeken) en BS (Burgerlijke Stand) met verschillende patroniemen en achternamen genoemd.

Antje in de DTB en BS

Antje Courts Bagcherag 1781
Antje Coerts Bacherach 1783
Antje Baggerag, 1786
Antje Bacherag 1791, 1817
Antje Koerts (Baggerag), 1811

Om een lang verhaal kort te maken. Een zoektocht via wiewaswie leverde het volgende resultaat.

Curtius Bagherach,wolkammer van beroep  trouwt op 12/1/1755 met Renske Sjoerds in Franeker
Hun dochter Antje wordt in Franeker gedoopt op 5/10/1755. Ze trouwt op 18/11/1781 met Lolke Harmens Tuinstra. Antje overlijdt voor 1811.

Moeder Rinske wordt ook wel Renske, Reinske of Rinke genoemd. De ene keer is haar patroniem Sjoers, de andere keer Schoerts of Sjoerds.

Helemaal erg is het gesteld met spelling van de familienaam van Antjes vader.

De namen van Antjes vader in de DTB en BS

Curtius Bagcheragh, 1754, 1755
Coert Bacherag, 1757
Koert Bacheragh, 1759
C. Bacherach, 1764
Court Pacherach, 1770
Koerd Pagarach, 1818

Antjes moeder in DTB en BS

Renske Sjoerds, 1754
Rinske Sjoers, 1755
Rinke Schoerts, 1757
Rinske Sjoerds, 1818

Ik ben van de familienaam ook de variant Pagrag (Franeker, 1794) tegengekomen.
Al deze namen en data zijn te vinden op https://www.wiewaswie.nl/

dinsdag 26 november 2019

Familiegeschiedenis : op zoek naar de portretschilder

Van mijn betovergrootvader William Henri Karel Nielo is in de familie nog een prachtig portret bewaard gebleven.

Afb. portret Nielo.
William Henri Karel Nielo,
1830-1892

Nielo, geboren in 1830 en overleden in 1892 is hier afgebeeld als een man op middelbare leeftijd.

Wie heeft dit schilderij  gemaakt? Als we er vanuit gaan dat dit portret in Suriname is gemaakt zouden er twee Surinaamse kunstenaars in aanmerking kunnen komen als mogelijke vervaardigers.

De eerste is Selomoh (Salomon) del Castilho (1826-1914). Del Castilho is meer bekend als fotograaf, maar beoefende volgens diverse advertenties in de Surinaamse kranten ook de teken- en schilderkunst.
Werk van S. del Castlilho is bewaard in Nederland en Suriname.

Del Castilho, 1858

Castilho, 1867

Castilho, 1870

Castilho, 1876

Castilho, 1877

Castilho, 1879

Castilho, 1885

Castilho, 1889

Del Castilho, 1891

Del Castilho 1892

George Gerhardus Theodorus Rustwijk (1862-1914) was nog veel bekender als kunstschilder dan S. del Castilho. Rustwijk was een veelzijdig kunstenaar.



Rustwijk, 1885

Rustwijk, 1892

Rustwijk, 1898

donderdag 14 november 2019

Familiegeschiedenis: uit oude telefoonboeken

Al vaker schreef ik over mijn overgrootvader Steffen Bijl en zijn werk als aannemer en eigenbouwer in Amsterdam. De informatie haalde ik grotendeels uit krantenberichten op de onvolprezen krantenpagina van de KB, en uit de familieverhalen.
Op eerder genoemde website van de KB. www.delpher.nl vond ik waardevolle aanvullende gegevens uit oude telefoonboeken, niet alleen over mijn overgrootvader maar ook over zijn partners Distelbrink en Arendse. De telefoonboeken geven soms ook informatie over de plaats waar er werd gewerkt. 
De aannemers waren telefonisch bereikbaar in de bouwkeet in de betreffende straat.

Adres van Johannes Theodorus Distelbrink, 1918
Bron: www.delpher.nl
Steffen Bijl en Johannes Theodorus Distelbrink , 1921
Bron: www.delpher.nl
Steffen Bijl en Johannes Theodorus Distelbrink,
aan het werk in de van Woustraat, 1922 
Bron: www.delpher.nl
Steffen Bijl en Johannes Theodorus Distelbrink
aan het werk aan de Transvaalkade, 1928
Bron: www.delpher.nl
Cornelis Arendse, 1933
Bron: www.delpher.nl
Cornelis Arendse, 1934
Bron: www.delpher.nl
Cornelis Arendse
Bron: www.delpher.nl
Steffen Bijl en Cornelis Arendse, 1939
Bron: www.delpher.nl

Familiegeschiedenis: Steffen Bijl in 1934

1934 was voor mijn overgrootvader Steffen Bijl een jaar met diepte- en hoogtepunten.
In het voorjaar overleed Johannes Theodorus Distelbrink, met wie Steffen voorheen tientallen jaren (sinds 1911) had samengewerkt in de Amsterdamse bouwwereld.

overlijden J.Th. Distelbrink
Bron: www.delpher.nl

overlijden J.Th. Distelbrink
Bron: www.delpher.nl
Steffen Bijl en zijn nieuwe compagnon Cornelis Arendse waren de hoofdaannemers van het nieuwbouwproject "De Atelierwoningen" aan de Zomerdijkstraat in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid.
Het plan voor deze bijzondere woonvoorziening voor kunstenaars lag er al in 1932, maar door bureaucratische problemen kon pas in februari 1934 met de bouw worden begonnen.
De atelierwoningen werden in het najaar officieel in gebruik genomen.


Artikel over de Atelierwoningen,
waarin C.Arendse en S. Bijl te Amsterdam worden genoemd als hoofdaannemers
Bron: www.delpher.nl 


Twee zoons van Steffen Bijl, betrokken bij de bouw van de Atelierwoningen in 1934
Links mijn grootvader Willem Bijl. Naast hem zijn jongere broer Han.

dinsdag 5 november 2019

Sranan tongo in 1781


De notulen van de vergadering van de Raad van Politie (in Suriname) maken op 31 augustus 1781 melding van een rapport ingediend door de gecommitteerden Van der Meij, Penard en Beeldsnijder houdende voorstellen met betrekking tot het “Vrij Corps” en de vrije neger Quassi (van Timotibo)

Insert 13 bevat de bijlagen bij deze notulen, namelijk het betreffende rapport van 30 augustus. 
De tekst is niet alleen in het Nederlands maar ook in het Sranan Tongo.
Mogelijk zijn er in het archief van de Raad van Politie in Suriname meer stukken in het Sranan te vinden. 
Dit stuk kwam ik op zoek naar iet anders toevallig tegen.


NL-HaNA_1.05.10.02_114_0747

NL-HaNA_1.05.10.02_114_0748

NL-HaNA_1.05.10.02_114_0749

NL-HaNA_1.05.10.02_114_0750

NL-HaNA_1.05.10.02_114_0751

NL-HaNA_1.05.10.02_114_0752

NL-HaNA_1.05.10.02_114_0753
Bron: https://www.nationaalarchief.nl/
1.05.10.02. Archief Raad van Politie, Scans NL-HaNA_1.05.10.02_114_0747-753