woensdag 23 augustus 2023

Familiegeschiedenis : een brandend huis

De laatste levensjaren van mijn overgrootvader James Resida (1862-1923) waren getekend door familiedrama’s

In de voorgaande postschreef ik over de verdrinkingsdood van zijn zoon James Hendrik in augustus 1921.

Op 2 februari 1922 trouwde zijn zoon Julius James Resida (1888-1944) met Emilia Wilhelmina Magdalena Buttner. 

Bron : www.delpher.nl

Een week na het huwelijk werden de jonggehuwden op 10 februari door een vreselijke ramp getroffen

De bij het gezin Resida werkzame bediende  mevr. Maria Astrea Pique-Veldt wilde bij het koken brandspiritus uit een kerosineblik bijgieten in een brandend spiritustoestel. De zaak ontplofte en mevr. Pique rende gehuld in vlammen naar mevr. Resida-Buttner. Deze probeerde Maria te helpen, maar ook haar kleding vatte vlam en ze rende in paniek naar buiten. Inmiddels stond de bovenwoning in lichterlaaie.

Pas na het blussen ontdekte men het verkoolde lichaam van de bediende in het huis. Het echtpaar Resida-Buttner bewoonde de bovenwoning. De benedenwoning (bewoond door een onderwijzer) werd door het blussen gespaard, maar inboedel en boeken gingen verloren door waterschade en diefstal. Ook aangrenzende panden leden schade.

De echtgenote van Julius James Resida werd met brandwonden in het ziekenhuis opgenomen. Uiteindelijk herstelde ze. Voor de bewoners van het getroffen adres in de Groote Dwarsstraat werd een inzameling georganiseerd en een benefietfeest gepland. Opmerkelijk genoeg werd er niets georganiseerd voor de familie van de omgekomen bediende.

De kranten deden uitgebreid verslag  van dit gruwelijke drama. 

Bron : www.delpher.nl



Bron : www.delpher.nl







Bron : www.delpher.nl


Bron : www.delpher.nl

De overlijdensakte in de Burgerlijke stand van Paramaribo vermeldde droog de datum en plaats van overlijden van Maria Astrea Pique-Veld, maar niets over de ellendige omstandigheden waaronder deze ongelukkige vrouw haar leven verloor. 

Bron:Nationaal Archief NL-HaNA_2.10.61_1165_0080-groot



Familiegeschiedenis : verdronken op Republiek 1921

De laatste levensjaren van mijn overgrootvader James Resida (1862-1923) werden getekend door tragische familiedrama’s.

Zo verloor hij op 16 augustus 1921 zijn zoon James Hendrik Resida, die tijdens zijn middagpauze verdronk in de Coropinakreek te Republiek.

Republiek is al sinds de late 19e eeuw een geliefde plek om vakantie of een weekend te vieren, waar een verfrissende duik in het koele water van de kreek  bij menigeen op de agenda staat.  Even Paramaribo vergeten. Op een bepaalde plek is het water zo koud dat het de bijnaam Frigidaire heeft gekregen.

James kon volgens eigen zeggen “een beetje” zwemmen. Mogelijk werd de onervaren zwemmer verrast door de kou en de sterke stroming van de kreek. 

Informatie over zijn overlijden is te vinden in het Nationaal Archief Suriname, archief Burgerlijke Stand scans SR-NA_2.10.61_1408_0144 en SR-NA_2.10.61_1408_0182.

In de Surinaamse kranten werd uitgebreid verslag gedaan van zijn ongelukkige dood.


Bron:  www.delpher.nl



Bron:  www.delpher.nl


Bron:  www.delpher.nl



Bron:  www.delpher.nl



Bron:  www.delpher.nl



Bron:  www.delpher.nl


vrijdag 30 juni 2023

Familiegeschiedenis : Marengo op de plantage Vier Kinderen

Een tijd geleden kreeg ik de informatie dat mijn overgrootmoeder Frederika Marengo afstamde van Alphonse Marengo. Ik had daarover bericht in een eerdere post. Deze informatie is echter onjuist. Frederika was een dochter van (mijn betovergrootmoeder) Doortje Marengo, zoals blijkt uit de overlijdensakte van Frederika.

Doortje was een oudere zuster van Alphonse. Alphonse was dus een oom van Frederika.

 overlijdensakte Frederika Marengo, 1 maart 1933
Bron 
NL-HaNA_2.10.61_1197_0114-groot

 

Doortje in het slavenregister
Slavenregister_InvNr_30_FolioNr_0934-groot

Amarantha in het slavenregister, Slavenregister_InvNr_30_FolioNr_0932-groot

Jansie in het slavenregister, Slavenregister_InvNr_30_FolioNr_0931-groot


Jansie in het slavenregister

Doortje in het slavenregister

Doortje Marengo 1863

Amarantha Marengo 1863

Amarantha in het slavenregister

Doortje was geboren in 1846. Haar moeder was Amarantha. Amarantha was zelf in 1818 geboren uit Jansie (1781-1861). Jansie was de overgrootmoeder van Frederika. Tot zover heb ik een aantal van mijn voormoeders op de plantage Vier Kinderen kunnen terugvinden.

Flitspuit

 Soms kom je bij je onderzoek iets onverwachts tegen zoals deze advertentie van bijna 100 jaar geleden.


Advertentie voor het gebruik van Flit in een Surinaamse krant 1928
Bron : www.delpher.nl

Ik moest meteen denken aan de flitspuit waarmee we onze slaapkamers in Suriname muskietenvrij maakten voor we naar bed gingen.

Malaria, filaria, gele koorts. Vreselijke infectieziektes die door muskieten werden overgebracht. Honderd jaar geleden zat er 5% DDT in de flit. Wat er allemaal in de flit zat die wij gebruikten. Vooral niet aan denken…

maandag 19 juni 2023

Helena Elisabeth Wiljeane Simons-Nielo (1862-1955) : een veel bewogen leven

Helena Elisabeth Wiljeane Simons-Nielo

Een tijdje geleden kreeg ik van een ver familielid een foto toegezonden van de hoogbejaarde Helena Elisabeth Wiljeane Simons-Nielo (1862-1955) Helena was de oudste zuster van mijn overgrootmoeder Wilhelmina Veronica Henriette Simons-Nielo.

Helena Elisabeth Wiljeane Simons-Nielo op hoge leeftijd

Geboorteakte Helena 1862 Nationaal Archief Suriname SR-NA_2.10.61_36_0180

Een onbezorgde jeugd.

Helena was een zeer knappe jonge vrouw en in de familie werd ze de “schone Helena” genoemd Opgegroeid in een redelijk welgestelde plantersfamilie leerde Helena pianospelen, paardrijden. Haar jeugd bracht ze afwisselend door in de familiewoning in de Saramaccastraat en op de plantages Dankbaarheid en Peperpot, waar haar vader als  directeur fungeerde.

Op vrijersvoeten

Helena kreeg een verhouding met Christiaan Anton Simons, een oudere broer van mijn overgrootvader Hendrik Marius Simons (1867-1906) Christiaan verdiende de kost asl schrijver. De geliefden traden op de koffieplantage Peperpot in het huwelijk. De bruid kon door ziekte niet naar Paramaribo afreizen. Helena was namelijk in verregaande staat van blijde verwachting.

 De kinderschaar

Helena wachtte het lot van bijna alle gehuwde vrouwen in haar tijd. Een aaneenschakeling van zwangerschappen, bevallingen, borstvoeding, luiers en kindersterfte.

Ik heb de volgende geboorteakten kunnen vinden. Mogelijk zijn er tussen 1889 en 1897 meer kinderen verwekt, maar ik heb daarover nog  niets kunnen vinden.

1887, 30 juli : dochter Caroline Jacoba Louise,  adres de Steenbakkersgracht La. C 201

geboorteakte dochter Caroline Jacoba Louise

1889, 24 juli : dochter Henriette Mathilde, adres Princestraat La. E 261. Vader geen beroep.

geboorteakte Henriette Mathilde

1897, 2 februari : zoon William Henri Karel, adres Weidestraat La.D 21. Vader was opzichter in de balatavelden. Advertentie in de krant meldt foutief dochter

geboorteakte William Henri Karel

1899, 29 maart : Ludwich Anton, adres Burenstraat La. D 148. Vader (schrijver)

Geboorteakte zoon Ludwig, 1899 Nationaal Archief Suriname SR-NA_2.10.61_103_0151

1903, 5 maart zoon Johan Leo, adres Burenstraat La D. 148, vader opzichter in de goudvelden.

geboorteakte Johan Leo

(In 1906 werd C.A. Simons in de overlijdensakte van zijn broer H.M. Simons boekhouder van beroep aangegeven)

In 1908 overleed dochter Henriette Mathilde

overlijden Henriette Mathilde Simons

Weduweleven

1912, 16 maart Christiaan Anton Simons, zonder beroep stierf op het adres Rust en Vredestraat La.B  147b Volgens een  familieoverlevering was Christiaan plotseling blind geworden.

overlijden Christiaan Anton Simons

Vanwege de gebrekkige sociale voorzieningen in de kolonie, braken er moeilijke jaren aan voor Helena. Volgens familieverhalen leed Helena als wasvrouw met een schamel inkomen voortdurend geldgebrek. Een weduwe zonder vermogen en eigen inkomen was afhankelijk van de naaste familie voor financiële ondersteuning.

Zoon William Karel overleed in 1915

overlijden William Henry Karel


Helena Simons-Nielo en haar kinderen in de volkstelling 1921

Toen zoon Ludwig als onderwijzer ging werken kon Helena (tijdelijk) een baan krijgen als handwerkjuffrouw op een school  in Hannover.

ontslag Helena als handwerkjuffrouw in 1924

In 1926 overleed zoon Johan Leo. 

overlijden Johan Leo

Helena maakte nog wel de twee huwelijken van zoon Ludwig mee in 1925 en 1929 evenals de geboorte van de kinderen uit deze huwelijken.

Helena overleed in 1955.

Overlijden Helena Elisabeth Wiljeane Simons-Nielo
Overlijden Helena Elisabeth Wiljeane Simons-Nielo

Helena's oudste dochter Caroline Jacoba Louise overleed in 1958

Bronnen: 
Nationaal Archief Suriname, Burgerlijke Stand
www.delpher.nl ; kranten

woensdag 7 juni 2023

Familiegeschiedenis: Reine Adele Simons, 1898-1985

Mijn grootmoeder Reine Adele Simons werd op 16 december 1898 geboren. Het was mij reeds bekend dat zij met haar tweede naam Adele was vernoemd naar haar oudere zusje Adele die eerder in datzelfde jaar was overleden.

Het huwelijk van haar ouders Hendrik Marius Simons en Wilhelmina Veronica Henriette Nielo werd voltrokken op 4 mei 1892.

Het jonge paar trouwde in het huis van de ouders van de bruid aan de Saramaccastraat omdat  de comparante wegens ziekte verhinderd was om naar het kantoor van de de Burgerlijke Stand te komen.

De reden van de verhindering werd 12 dagen later duidelijk door de geboorte van hun eerste kind Adele op 16 mei 1892.

geboorteakte Adele Gertrude Rebecca Simons
Nationaal archief Suriname
SR-NA_2.10.61_81_0164


geboorte Adele Gertrude Rebecca Simons 1892

Kort geleden kwam ik er namelijk achter dat mijn grootmoeders eerste naam Reine was vernoemd naar een ander zusje Reine Heloïse geboren in 1897 en overleden in april 1898.

1898 zou een vreselijk jaar worden voor mijn overgrootouders.


geboorteakte Reine Heloïse
Nationaal archief Suriname
SR-NA_2.10.61_99_0049


geboorte Reine Heloïse Simons


overlijden Reine Heloise, 18 april 1898

Adele stierf op 6 augustus 1898

overlijden Adele op 6 augustus 1898



Advertentie naar aanleiding van het overlijden van Adele

Voor mijn overgrootouders Wilhelmina Veronica Henriette Nielo en Hendrik Marius Simons was 1898 inderdaad een dramatisch jaar, met het overlijden van twee jonge dochters, en van Wilhelmina’s moeder Jacoba Charlotte Prudence Nielo-Elder, en de geboorte van mijn grootmoeder Reine Adele Simons.

dinsdag 16 mei 2023

Familiegeschiedenis : ouderverdriet

Mijn betovergrootouders William Henri Karel Nielo en Jacoba Charlotte Elder verloren in de loop der jaren een aantal van hun kinderen op hele jonge leeftijd. In de voorgaande post schreef ik over hun zoon Carel Eduard Willem Nielo, geboren op 24 mei 1865 en overleden op 2 oktober 1866,
Enkele jaren eerder in 1862 stierf een dochtertje en in 1868 een zoontje, nog in hun eerste levensjaar.



Overlijden Georgtina Wilhelmina Nielo op 12 februari 1862, 7 maanden oud

Overlijden William Eduard Nielo, 3 maanden oud op 2 maart 1868